سوره روم‌ غُلِبَتِ الرُّومُ (٢)
(روم/ ٢)
روميان مغلوب شدند.
زهرى نقل مى‌كند كه مشركان در مكه با مسلمانان مجادله مى‌كردند و به آنان مى‌گفتند: روميان اهل كتاب‌اند و ايرانيان بر آنان پيروز شدند و شما گمان مى‌كنيد كه با كتابى كه بر پيامبرتان فرو فرستاده شده، [بر ما] پيروز خواهيد شد. [بدانيد] همانگونه كه ايرانيان بر روميان پيروز شدند، ما بر شما پيروز خواهيم شد. آنگاه خداوند آيات «الم غلبت الروم» تا «فى بضع سنين ...» را بر پيامبر (ص) نازل فرمود. ١ ١. مجمع البيان ٧- ٨/ ٤٦١.
١. شكست روميان (دولت بيزانس) در نبرد با ايرانيان در عصر بعثت: ١ واژه «روم» نام نسلى از انسانهاست كه در غرب ساحل درياى مديترانه زندگى مى‌كردند و داراى امپراطورى وسيعى بودند كه دامنه آن تا حدود شامات مى‌رسيد. ٢ مفسران آورده‌اند كه در عهد رسول خدا (ص)، فارس (ايران) بر روم پيروز شد، و كافران قريش از آن رو كه ايرانيان اهل كتاب نبودند، از اين پيروزى شادمان شدند، امّا شكست روميان موجب ناراحتى مسلمانان شد. ٣ غلبت الروم‌ ١. راهنما ١٤/ ١٤١. ٢. الميزان ١٦/ ١٥٥. ٣. مجمع البيان ٧- ٨/ ٤٦٠.