جهاد در آيينه قرآن(ج2) - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٣٣٥
حقّاً خدا رؤياى پيامبر خود را تصديق كرد [كه ديده بود:] شما بدون شك به خواست خدا در حالى كه سر تراشيده و موى [و ناخن] كوتاه كردهايد، با خاطرى آسوده به مسجد الحرام درخواهيد آمد. خدا آنچه را كه نمىدانستيد دانست، و غير از اين، پيروزى نزديكى [براى شما] قرار داد.
خداى متعال در مدينه، پيش از حركت پيامبر به سوى حديبيه، در خواب به او نشان داد كه مسلمانان وارد مسجد الحرام شدهاند. پيامبر (ص) اين خواب را براى اصحاب بازگو فرمود. آنان نيز خوشحال شدند و گمان كردند كه همان سال وارد مكه خواهند شد. پس از بازگشت مسلمانان از حديبيه و نرفتن به مكه، منافقان گفتند: ما نه سر تراشيديم، نه تقصير كرديم و نه وارد مسجد الحرام شديم! خداوند اين آيه را نازل فرمود و خبر داد كه آنچه در خواب به پيامبرش نشان داده حقيقت است نه دروغ، و مسلمانان حتماً وارد مكه خواهند شد. ١ اين رويا در سال بعد از صلح حديبيه تحقق يافت و مسلمانان مراسم عمره را كه به «عمرة القضاء» مشهور شد، به جا آوردند.
١. مجمع البيان ٩- ١٠/ ١٩٠.
١. تصديق روياى پيامبر (ص) در ورود امن و بدون ترس مسلمانان به مسجد الحرام از سوى خداوند: حرف لام در «لقد صدق اللّه»، براى سوگند و عبارت «لتدخلنّ المسجد الحرام» جواب سوگند است. «بالحق» نيز حال از «رؤيا» و آوردن جمله «ان شاء اللّه» براى ياد دادن به بندگان است. از اين رو، معناى آيه اين است كه: سوگند مىخورم كه خداوند رسولش را در رؤيايى كه به او نشان داد تصديق كرد، به اين كه به خواست خدا، شما مؤمنان- در حالى كه از شرّ مشركان در امان هستيد، سرها را تراشيده يا تقصير كردهايد، بدون اينكه از مشركان بترسيد- وارد مسجد الحرام خواهيد شد. ١ لقد صدق اللّه رسوله الرؤيا بالحقّ لتدخلنّ المسجد الحرام ... لا تخافون ١. الميزان ١٨/ ٢٩٠.