جهاد در آيينه قرآن(ج2) - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٥٦
اين آيه و دو آيه پس از آن درباره جنگ حنين است. ١ ماجراى اين جنگ به اختصار اين است كه پيامبر (ص) در سال هشتم هجرى پس از فتح مكه با دوازده هزار نفر، از جمله دو هزار تازه مسلمان، رهسپار وادى حنين، منطقهاى ميان مكه و طائف، شد تا با قبايل آماده به جنگ هوازن و ثقيف بجنگد. پيامبر براى اين جنگ صد زره از صفوان بن اميه به عاريه گرفت و پرچم بزرگتر را به دست على (ع) داد.
مسلمانان پس از اداى فريضه صبح وارد وادى حنين شدند و ناگهان از هر سو مورد يورش هوازن قرار گرفتند. خداوند نيز آنان را به خاطر عجب و غرور ناشى از شمار زياد جنگجويان به حال خود رها كرد. على (ع) با تنى چند مقاومت و بقيه فرار كردند.
پيامبر فراريان را به بازگشت و پايدارى فرا خواند. فراريان بازگشتند و مجدداً مشمول نصرت الهى و سرانجام پيروز شدند. ٢ ١. الميزان ٩/ ٢١٨. ٢. مجمع البيان ٥- ٦/ ٢٨- ٣١.
١. مسلمانان صدر اسلام، مشمول نصرت الهى در هشتاد جنگ از جمله جنگ حنين: «مواطن» جمع «موطن» و آن جايى است كه آدمى در آن سكونت مىكند و آن را وطن خويش قرار مىدهد.
خداوند در عبارت «لقد نصركم الله فى مواطن كثيرة» مواطن بسيار و مواضع متعددى را كه مؤمنان را يارى كرده است، يادآورى مىكند و سياق نشان مىدهد كه مراد از «مواطن كثيره»، مواطن و مواضع جنگها مانند بدر، احد، خندق، خيبر و مانند آن است. ١ در رواياتى از معصومان (ع)، «مواطن كثيره» به هشتاد جنگ تفسير شده است ٢ كه ظاهراً شامل سرايا نيز مىشود.
لقد نصركم الله فى مواطن كثيرة ١. الميزان ٩/ ٢١٨. ٢. نورالثقلين ٣/ ٩٣- ٩٤.
٢. ترغيب مسلمانان صدر اسلام به اطاعت از خداوندو دل بريدن از خاندان و نزديكان: لام در واژه «لقد» براى قسم است. گويا خداوند متعال سوگند ياد مىكند كه مؤمنان را با وجود ضعف و شمار اندك آنان در مواضع زيادى بر ضد دشمنان يارى رسانده است تا آنان را به دل بريدن و جدايى از خاندانو نزديكان و روى آوردن به خداوند و اطاعت فرامين الهى- از جمله فرمان جهاد- ترغيب نمايد. ١ لقد نصركم اللّه فى مواطن كثيرة ١. مجمع البيان ٥- ٦/ ٢٧.