و آنان كه در راه خدا مهاجرت كرده، و آنگاه كشته شده يا مرده‌اند، قطعاً خداوند به آنان رزقى نيكو مى‌بخشد. و راستى اين خداست كه بهترين روزى دهندگان است.
پس از بيان اخراج مهاجران از ديارشان از روى ستم [در آيات قبل‌] در اين آيه پاداش مهاجرت و سختى‌ديدنشان در راه خدا را ذكر مى‌كند كه وعده نيكو به رزق نيكو است. ١ در روايت آمده است كه گروهى از اصحاب به پيامبر گفتند: اى رسول خدا، آنانى كه شهيد شدند دانستيم كه خدا به آنان چه چيزى عطا فرمود، و ما نيز به همراه تو جهاد مى‌كنيم؛ همان گونه آنان جهاد مى‌كردند. پس اگر شهيد نشويم و به مرگ طبيعى از دنيا برويم، چه پاداشى خواهيم داشت؟ آنگاه خداوند اين آيه و آيه بعد را فرو فرستاد. ٢ ١. الميزان ١٤/ ٣٩٩. ٢. صافى ٢/ ١٣١؛ الكبير ٢٣/ ٥٨.
١. وعده قطعى خداوند به رزق نيكو در آخرت براى تمامى مهاجران در راه خدا؛ خواه شهيدان يا مرده‌هاى آنان: عبارت «والذين هاجروا فى سبيل الله ...» بدين معناست كه كسانى كه ديارشان را ترك كردند و از مكه‌به مدينه هجرت نمودند و سپس در جهاد كشته شدند يا در غربت مردند، خداوند به آنان رزق نيكو مى‌دهد.
مراد از «رزق حسن»، رزق بهشت است. ١ حرف «لام» و «نون» در عبارت «ليرزقنّهم» بر قطعى بودن اين وعده الهى دلالت مى‌كند. ٢ والذين هاجروا فى سبيل اللّه ثم قتلوا او ماتوا ليرزقنّهم اللّه رزقاً حسناً ١. مجمع البيان ٧- ٨/ ١٤٧. ٢. نور ٨/ ٦٢.
٢. ارزش هجرت و شهادت يا مرگ مهاجران به در راه خدا بودن: هجرت را از آن رو به «فى سبيل اللّه» مقيد نمود كه ثواب تنها بر عمل صالح مترتب مى‌شود و عمل تنها با خلوص نيت و در راه خدا بودن- نه راه غيرخدا مانند مال، جاه و ديگر اهداف دنيوى- در نزد خداوند صالح محسوب مى‌شود. همچنين عبارت «ثمّ قتلوا او ماتوا» نيز به اين قيد مقيد است؛ يعنى «قتلوا فى سبيل اللّه او ماتوا فى سبيل اللّه». ١ والذين هاجروا فى سبيل اللّه ثم قتلوا او ماتوا ١. الميزان ١٤/ ٣٩٩.