جهاد در آيينه قرآن(ج2) - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٧٠
در اين آيه و آيه بعد مجدداً سخن درباره مشركان است ١ و به يكى ديگر از مقررات جهاد يعنى احترام به ماههاى حرام و حرمتشكنى مشركان اشاره شده است. ٢ ١. المنار ١٠/ ٤١١. ٢. نمونه ٧/ ٤٠٥.
١. حرمت جنگ در چهار ماه از سال: مراد از «اثناعشر شهراً» دوازده ماه قمرى است. حُرُم جمع حرام و به معناى هرچيز ممنوعى است. به دليل قطعى مقصود از چهارماه حرام، ذى قعده، ذى حجه، محرم و رجب است و جمله «منها اربعة حرم» تشريع است نه اخبار. خداوند متعال اين چهار ماه را حرام قرار داد تا مردم در اين مدت از جنگ دست بردارند و امنيت فراگير شود تا وسايل آسايش خويش را براى سعادت فراهم آورند و به عبادات و طاعات خود بپردازند. حرمت اين چهار ماه از شريعت حضرت ابراهيم آغاز شد و عرب جاهلى نيز آن را با تغييراتى محترم مىشمردند. ١ انّ عدّة الشهور عنداللّه اثنا عشر شهراً ...
منها اربعة حرم ١. الميزان ٩/ ٢٦٨- ٢٦٩.
٢. حرمت جنگ در ماههاى حرام، در جهت مصالح مردم: واژه «قيّم» به معناى كسى است كه به اصلاح مردم قيام نمايد و بر اداره امور زندگى و حفظ شؤون آنها مسلط باشد. واژه «ذلك» در عبارت «ذلك الدين القيّم» به حرمت چهار ماه ياد شده اشاره دارد. واژه دين نيز هم بر مجموع احكام فرو فرستاده شده بر انبياى الهى و هم بر بعضى از احكام اطلاق مىشود. از اين رو، معناى اين عبارت اين است كه تحريم چهار ماه از ماههاى قمرى، خود، دينى است كه مصالح بندگان را تأمين و تضمين مىكند. ١ منها اربعة حرم ذلك الدين القيّم ١. الميزان ٩/ ٢٦٨- ٢٦٩.
٣. نهى الهى از شروع جنگ در ماههاى حرام: ضمير «فيهنّ» به واژه «اربعة» بر مىگردد. نه به «اثنا عشر»؛ زيرا در اين صورت مىفرمود: «فيها». جمله «فلا تظلموا فيهنّ انفسكم» [كه خطاب به مسلمانان است] هرچند به لحاظ اطلاق لفظ، نهى از هر ظلم و معصيتى است، اما سياق آيه دلالت مىكند كه مقصود مهمتر آن، نهى از جنگ در ماههاى حرام است. ١