جهاد در آيينه قرآن(ج2) - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٦٣
قتِلُواْ الَّذِينَ لَا يُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَ لَا بِالْيَوْمِ الاْخِرِ وَ لَا يحَرِمُونَ مَا حَرَّمَ اللَّهُ وَ رَسُولُهُ وَ لَا يَدِينُونَ دِينَ الْحَقِ مِنَ الَّذِينَ أُوتُواْ الْكِتابَ حَتى يُعْطُواْ الْجِزْيَةَ عَن يَدٍ وَ هُمْ صاغِرُونَ (٢٩)
(توبه/ ٢٩)
با كسانى از اهل كتاب كه به خدا و روز بازپسين ايمان نمىآورند و آنچه را خدا و فرستادهاش حرام گردانيدهاند حرام نمىدارند و متدين به دين حق نمىگردند، كارزار كنيد تا با [كمال] خوارى به دست خود جزيه دهند.
در آيات قبل، سخن از پليد بودن مشركان و نبرد با آنان بود، در اين آيه شيوه برخورد با اهل كتاب را بيان مىكند. ١ ١. نور ٥/ ٣٧.
١. فرمان خداوند به جهاد با اهل كتاب: اين آيه به جنگ با اهل كتاب- كه بقاى آنان با پرداخت جزيه ممكن است- امر مىكند. از آيات بسيارى بر مىآيد كه منظور از اهل كتاب يهود و نصارى هستند و آيه ١٧ سوره حج [: إن الذين آمنوا والذين هادوا ...] اشعار بلكه دلالت دارد كه مجوس نيز از اهل كتاباند؛ زيرا در اين آيه در رديف صاحبان اديان آسمانى در مقابل مشركان شمرده شدهاند. صائبين نيز گروهى از مجوس بودهاند كه به دين يهود متمايل شده، دينى ميان آن دو دست و پا كردند.
همچنين از سياق بر مىآيد كه واژه «من» در عبارت «من الذين اوتوا الكتاب» بيانيه است نه تبعيضيه؛ زيرا هريك از يهود، نصارى و مجوس مانند مسلمانان امت جداگانهاىاند. [از اين رو، فرمان جنگ همه اهل كتاب را شامل مىشود نه برخى از آنان را] اگر مراد، جنگ با برخى از يهود و نصارى يا مجوس يا يكى از اين گروهها بود، بايد با بيان ديگرى آن را مشخص و معين مىساخت. ١ قاتلوا الذين لايؤمنون باللّه ... من الذين اوتوا الكتاب ١. الميزان ٩/ ٢٣٧.