مسجد الحرام: جمله «أجعلتم سقاية الحاجّ ...» استفهام انكارى است؛ بدين معنا كه آب رسانان به حاجيان و تعمير كنندگان مسجد الحرام را با مجاهدان مؤمن يكسان قرار ندهيد. در اين معنا، واژه «اهل» پيش از عبارت «سقاية الحاج و عمارة المسجد الحرام» در تقدير گرفته شده تا مقابله و مقايسه، ميان اشخاص باشد. عبارت «لايستون عندالله» نيز بدين معناست كه فضيلت و ثواب اين دو دسته در پيشگاه خداوند يكسان نيست. ١ چون نفى مساوات، دسته برتر را مشخص نمى‌كند، با عبارت «واللّه لايهدى القوم الظالمين» مشخص نمود كه كافران [: أهل سقاية الحاجّ و عمارة المسجد الحرام‌] ستمگرند. ٢ از اين رو، مجاهدان مؤمن بر آنان برترند.
أجعلتم ... واللّه لايهدى القوم الظالمين‌ ١. مجمع البيان ٥- ٦/ ٢٤. ٢. الكبير ١٦/ ١٢.
٣. برترى جهاد در راه خدا بر آب رسانى‌به‌حاجيان و تعمير مسجدالحرام: ممكن است به جاى واژه «اهل» واژه «ايمان» در تقدير بگيريم تا مقابله و مقايسه ميان افعال باشد. در اين صورت، عبارت اين گونه است: «أجعلتم سقاية الحاجّ و عمارة المسجد الحرام كايمان من آمن باللّه ...» ١ از اين احتمال استفاده مى‌شود كه ايمان به خداوند و روز جزا و جهاد در راه خدا از آب رسانى به حاجيان و تعمير مسجد الحرام برتر است.
أجعلتم ... والله لايهدى القوم الظالمين‌ ١. مجمع البيان ٥- ٦/ ٢٤.
٤. ارزش جهاد: از اين آيه استفاده مى‌شود كه ارزش جهاد، منوط به اين است كه در راه خدا باشد. ١ وجاهد فى سبيل الله‌ ١. راهنما ٧/ ٥٨.
ارزش:
ملاك ٤ امام على (ع):
جهاد:
برترى ٣؛ ارزش ٣، ٤ شيبه:
قياس:
مشرك با مؤمن ١؛ مؤمن با كافر ١؛ ناپسند ١؛ توليت مسجد با جهاد ٢؛ سقايت حاجيان باجهاد ٢، ٣ عباس بن عبدالمطلب: