١. تشابه وعده دروغ منافقان به يارى بنى‌نضير با وسوسه‌انگيزى شيطان براى كفر ورزيدن انسان: از ظاهر سياق برمى‌آيد كه اين آيه درصدد بيان مَثَل و همانندى براى منافقان است كه بنى نضيررا به دروغ وعده يارى داد و به هنگام نياز آنان را بى‌ياور گذاشت. همچنين ظاهر سياق نشان مى‌دهد كه مراد از «شيطان» و «انسان» جنس آنها مى‌باشد. معناى آيه اين است: مَثَل منافقان در دعوت بنى نضير به مخالفت با پيامبر (ص) و دادن وعده يارى به آنان و سپس پيمان‌شكنى و خلف وعده، مَثَل شيطان است كه با دادن وعده‌هاى دروغ به انسان او را به كفر دعوت مى‌كند، اما پس از كفر، و به هنگام نياز آدمى، از او بيزارى مى‌جويد. ١ كمثل الشيطان اذ قال للانسان اكفر ١. الميزان ١٩/ ٢١٣- ٢١٤.
٢. تشابه وعده دروغ منافقان به يارى بنى نضير با وعده دروغ شيطان به يارى مشركان در جنگ بدر: برخى گفته‌اند كه عبارت «كمثل الذين من قبلهم قريباً» آيه قبل، درباره كافران در جنگ بدر است- چنانكه در تفسير آن آيه گفته شد- و مراد از انسان در آيه مورد بحث، ابوجهل (سركرده مشركان در جنگ بدر) و مراد از گفته شيطان به او كه كفر بورزد، جهاد در آيينه قرآن(ج‌٢) ٣٩٣ سوره ممتحنه‌ همان ماجرايى است كه خداى متعال در آيه ٤٨ سوره انفال بيان كرده است. با اين احتمال، اين گفته شيطان كه «انّى اخاف الله رب العالمين» سخنى جدى است؛ زيرا شيطان از عذاب فرشتگانى كه براى يارى مسلمانان در جنگ بدر نازل شدند، مى‌ترسيد، اما بنا به احتمال نخست [در پيام قبلى‌] نوعى استهزاء و خوار كردن است. ١ كمثل الشيطان اذ قال للانسان اكفر ...
١. الميزان ١٩/ ٢١٤.
٣. هشدار الهى به كافران، در دل نبستن به وعده منافقان: آيه شريفه از يك سو نويدى است به مؤمنان كه منافقان به همكارى با كافران وفا نخواهند كرد، و از سوى ديگر تشبيه منافقان به شيطان در بى‌وفايى به تعهدات خويش، هشدارى است به‌كافران كه با ريسمان منافقان به چاه نروند. ١ كمثل الشيطان اذ قال ... إنّى اخاف اللّه ربّ العالمين‌ ١. راهنما ١٨/ ٦١٣.