منافقان [در آيه قبل‌] برمى‌گردد. «رهبة» به معناى ترس و خشيت است. اين آيه در مقام بيان علت جمله «ولئن نصروهم ليولّن الادبار» در آيه قبل است. از اين رو، معناى آيه اين است: از آن رو منافقان به فرض يارى كردن يهود بنى نضير از صحنه نبرد فرار مى‌كردند كه از شما بيشتر از خداوند مى‌ترسند. در نتيجه اگر با شما مى‌جنگيدند، در برابر شما مقاومت و پايدارى نمى‌كردند. ١ لانتم اشدّ رهبة فى صدورهم من اللّه‌ ١. الميزان ١٩/ ٢١٢.
٢. سطحى‌نگرى و فقدان فهم عميق، علت بيشتر ترسيدن منافقان‌از مسلمانان نسبت به خداوند: جمله «ذلك بأنهم قوم لا يفقهون» تعليل جمله قبل از آن است.
«ذلك» به بيشتر ترسيدن منافقان از مسلمانان نسبت به خداوند اشاره دارد. در اين صورت معناى آيه اين است كه منافقان از آن رو از شما مسلمانان بيشتر از خداوند مى‌ترسند كه آنان گروهى‌اند كه آنچنان كه بايد نمى‌فهمند. اگر منافقان حقيقت امر را مى‌فهميدند، برايشان روشن مى‌شد كه زمام همه امور به دست خداست نه به دست غير خدا، خواه مسلمانان يا غير آنان. جز خداى متعال كسى قادر به انجام عمل خوب يا بد، سودمند يا مضر نيست، مگر خداوند به او قدرت آن را داده باشد. از اين رو، جز از او نبايد ترسيد. ١ ذلك بأنهم قوم لا يفقهون‌ ١. الميزان ١٩/ ٢١٢.
ترس:
از خدا ١؛ از مسلمانان ١، ٢ فرار از جنگ:
عوامل ١ منافقان:
آثار ترس ١؛ عوامل فرار ١؛ نفهمى ٢؛ عوامل ترس ٢؛ و ترس از خدا ٢ لَا يُقاتِلُونَكُمْ جَمِيعًا إِلَّا فىِ قُرًى محَصَّنَةٍ أَوْ مِن وَرَاءِ جُدُرِ بَأْسُهُم بَيْنَهُمْ شَدِيدٌ تحْسَبُهُمْ جَمِيعًا وَ قُلُوبُهُمْ شَتى‌ ذالِكَ بِأَنَّهُمْ قَوْمٌ لَّا يَعْقِلُونَ (١٤)
(حشر/ ١٤)