خداوند: در نخستين اخراج دسته جمعى يهوديان از جزيرة العرب، يهوديان بنى نضير به اراده خداوند از ديارشان بيرون شدند. ١ هو الذى اخرج الذين كفروا من اهل الكتاب من ديارهم لاوّل الحشر ١. الميزان ١٩/ ٢٠١.
٢. خبر دادن خداوند از رويارويى مجدّد مسلمانان و يهود پس از غزوه بنى نضير: قيد «لاوّل الحشر» اين پيام را در بر دارد كه براى اين تجمع و برخورد، موارد ديگرى نيز هست. ١ هو الذى اخرج الذين كفروا ... لاوّل الحشر ١. راهنما ١٨/ ٥٧٥.
٣. شكست و تبعيد يهود بنى نضير، حاصل نخستين بسيج دفاعى مسلمانان در برابر يهوديان: «حشر» به معناى بيرون آوردن جماعت از مقر و گسيل داشتن آنان به جنگ نيز مى‌باشد. بنا بر اين معنا «الحشر» در آيه شريفه، به تجمع مسلمانان در برابر توطئه‌هاى بنى‌نضير اشاره دارد. ١ هو الذى اخرج الذين كفروا ... لاوّل الحشر ١. راهنما ١٨/ ٥٧٦.
٤. شكست و تبعيد يهود بنى نضير، امرى دشوار و دور از انتظار براى مسلمانان: ١ خداوند با عبارت «ما ظننتم أن يخرجوا» به اهميت اخراج يهود بنى نضير اشاره مى‌كند و اين جمله بدين معناست كه شما مسلمانان چون پيوسته يهود بنى نضير را با قدرت و نيرومند ديده بوديد، گمان نمى‌كرديد كه بيرون روند. ٢ ما ظننتم ان يخرجوا ١. راهنما ١٨/ ٥٧٦. ٢. الميزان ١٩/ ٢٠١.
٥. دژهاى محكم يهود بنى نضير، مايه اطمينان‌آنان به‌شكست‌ناپذيرى خويش: ١ عبارت «وظنّوا ...» بدين معناست كه بنى نضير مى‌پنداشتند كه دژهايشان به دليل استحكام و استواريشان آنان را از قدرت خداوند و نزول عذاب به دست پيامبر (ص) حفظ مى‌كند؛ زيرا آنها را محكم كرده و ابزار جنگ را در آنها فراهم نموده بودند. ٢ عبارت «حصونهم» دلالت مى‌كند كه يهود بنى‌نضير دژهاى متعددى داشتند، ٣ و اين ايده دشمنان خداست كه به‌ابزار مادّى پناه مى‌برند.
و ظنّوا انّ مانعتهم حصونهم من اللّه‌ ١. راهنما ١٨/ ٥٧٦. ٢. مجمع البيان ٩- ١٠/ ٣٨٨.
٣. الميزان ١٩/ ٢٠٢.