١. دنياطلبى، خصلت متخلفان از جهاد: يكى از خصائل متخلفان كه آنان را از جهاد در راه خدا باز مى‌دارد، عشق به دنيا و دنياطلبى است. آيه به اين نكته اشاره مى‌كند كه متخلفان حديبيه چون فهميدند كه پيامبر (ص) در جنگى كه در پيش دارد قطعاً پيروز خواهد شد وغنايم فراوانى به دست سپاه اسلام خواهد افتاد، نزد پيامبر (ص) شتافتند و اجازه شركت در جهاد خواستند تا از غنايم مادى بهره‌اى ببرند. ١ سيقول المخلفون اذا انطلقتم الى مغانم لتأخذوها ذرونا نتبعكم‌ ١. نمونه ٢٢/ ٥٧- ٥٨.
٢. نادانى، از ديگر ويژگى‌هاى سركشان از جهاد: آنچه دامنگير متخلفان شده و موجب سرپيچى آنان از فرمان جهاد گشته، جهل و نادانى آنان نسبت به خداوند ومقام پيامبر خدا (ص) است. ١ آنان همه چيز را در محدوده ماديات و منافع دنيوى تفسير مى‌كنند و ارزش‌هاى معنوى را از ياد مى‌برند.
بل كانوا لا يفقهون الا قليلا ١. نمونه ٢٢/ ٥٩.
٣. محروم كردن متخلفان از غنايم و جهاد، نوعى تنبيه براى آنان: پيامبر (ص) به دستور خداوند به متخلفان اعلان كرد در جنگى كه در پيش است (فتح خيبر) نبايد شركت كنند و هيچ سهمى از غنايم نيز نخواهند داشت. اين محروميت از جهاد و غنايم براى آن دنيا طلب‌ها بسيار سنگين بود.
قل لن تتبعونا كذلكم قال اللَّه من قبل‌ ٤. تهمت زدن، حربه متخلفان: بازماندگان از جهاد خود را در جامعه درمانده يافتند؛ هم از سوى پيامبر (ص) رانده و هم از دنيا و غنايم مانده شدند لذا زبان به تهمت گشودند و پيامبر (ص) و يارانش را به حسادت متهم كردند.
فسيقولون بل تحسدوننا دنياطلبى:
آثار ١ صلح حديبيه:
متخلفان از ١، ٢، ٣، ٤ غنائم جنگى:
محروميت از ٣ متخلفان از جهاد:
دنياطلبى ١؛ جهل ٢؛ محروميت ٣؛ تنبيه ٣؛ حربه ٤