جهاد در آيينه قرآن(ج2) - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٢٦١
٣. جذب و فراخوانى منافقان از سوى يهوديان در جنگ احزاب: بنابر يك احتمال مراد از جمله «والقائلين لاخوانهم هلّم الينا» اين است كه يهوديان به برادران خود يعنى منافقان مىگفتند: به سوى ما بياييد و محمد را رها كنيد. ١ والقائلين لاخوانهم هلّم الينا ١. مجمع البيان ٧- ٨/ ٥٤٦.
٤. حضور اندك منافقان در جنگ احزاب افزون بر منصرف كردن ديگران از شركت در اين جنگ: «بأس» به معناى جنگ و در اصل بهمعناى شدت است.
منافقان [علاوه بر اينكه ديگران را از شركت در جنگ احزاب منصرف مىسازند] در قتال در راه خدا شركت نمىكنند، جز اندكى كه از روى ريا و خودنمايى و به اندازهاى كه اين توهم را كه با شمايند، القا كنند، در جنگ حضور مىيابند. ١ ولا يأتون البأس الّا قليلًا ١. مجمع البيان ٧- ٨/ ٥٤٣ و ٥٤٦.
٥. جنگيدن اندكى از منافقان به رغم حضور آنان در جنگ: بنابر يك احتمال معناى جمله «ولا يأتون البأس الّا قليلًا» اين است كه جز اندكى از منافقان، بقيهبه همراه شما با دشمن نمىجنگند و زمان حضور در كنار شما، از جنگيدن تفره مىروند و تعلل مىورزند. ١ ولا يأتون البأس الّا قليلًا ١. راهنما ١٤/ ٤٦١.
٦. تهديد بازدارندگان از جهاد و كم حضوران در جهاد، از سوى خداوند: خداوند بر بازدارندگان از جهاد و منافقان تلاش كننده در جذب مسلمانهاى ضعيف به سوى خود و كم حضوران در جهاد آگاه است.
«يعلم اللّه» كنايه از تهديد و هشدار است. ١ قد يعلم اللّه المعوّقين ... ولا يأتون البأس الّا قليلًا ١. راهنما ١٤/ ٤٦١.
تخلف از جهاد:
دعوت به ١، ٢، ٤ جنگ احزاب:
تلاش منافقان در ١، ٢؛ حضور اندك منافقان در ٤؛ نجنگيدن منافقان در ٥ جهاد:
مانعان از ١؛ تهديد مانعان از ٦