«وما كان المؤمنون لينفروا كافّة» اين است براى مؤمنان شهرها جايز نيست كه به تمامى، به جهاد بروند. ١ و ما كان المؤمنون لينفروا كافّة ١. الميزان ٩/ ٤٠٣- ٤٠٤.
٣. جهاد، از واجبات كفايى: ١ از اينكه اين آيه‌از رفتن همه‌مؤمنان مدينه‌يا شهرهاى ديگر به جهاد نهى مى‌كند، استفاده مى‌شود كه جهاد از واجبات كفايى است. اگر جهاد از واجبات عينى بود، از رفتن همه آنان نهى نمى‌شد.
وما كان المؤمنون لينفروا كافّة ١. راهنما ٧/ ٣٤٤.
٤. گمان برخى از مسلمانان صدر اسلام به وجوب بسيج همه مردم براى شركت در همه جنگ‌ها: آيه شريفه- چنان كه در شأن نزول آمد- در مقام دفع ذهنيت اشخاصى است كه مى‌پنداشتند همه مسلمانان بى‌استثنا بايد در [همه‌] جنگ [ها] شركت كنند. ١ و ما كان المؤمنون لينفروا كافّة ١. راهنما ٧/ ٣٤٣.
٥. ترغيب گروهى از مؤمنان به رفتن به جهاد و گروه ديگر به ماندن و كسب اصول و فروع دين براى آموزش و هدايت مجاهدان مراجعت كننده از نبرد: واژه «لولا» براى تحضيض و ترغيب است. ١ بنابر يك احتمال، معناى عبارت «فلولا نفر من كل ... لعلهم يحذرون» اين است كه چرا از هر قبيله‌اى گروهى به جنگ نمى‌روند و گروهى با پيامبر (ص) باقى نمى‌مانند تا گروه مانده در دين تفقه پيدا كنند، يعنى قرآن، سنن، واجبات و احكام را بياموزند تا هرگاه مجاهدان بازگشتند، آنچه را آموخته‌اند به آنان بياموزند و آنان را انذار كنند تا شايد بر خلاف آن عمل نكنند.
از امام باقر (ع) نقل شده است كه اين فرمان زمانى بود كه شمار مسلمانان افزون گشت و خداوند فرمان داد تا گروهى به جهاد بروند و گروهى بمانند تا دين را خوب بفهمند و بدين ترتيب رفتن به جهاد به نوبت باشد. ٢ در اين احتمال، عبارت «لتبقى طائفة» پس از عبارت «من كلّ فرقة» در تقدير گرفته شده است. ٣ ضمير در «رجعوا» به طائفه نخست (مجاهدان) و ضمير در «اليهم» به طائفه دوم (كسانى كه در شهر