خداوند:
نهى ٢؛ هشدارهاى ٣؛ موانع رضايت ٥ متخلفان از جهاد:
مكر ٣؛ فسق ٤؛ نارضايتى خداوند از ٤؛ نارضايتى مؤمنان از ٤ منافقان:
نارضايتى مؤمنان از ٢؛ هوشيارى در برابر ٣؛ مكر ٣؛ فسق ٤؛ نارضايتى خدا از ٤ مؤمنان:
رضايت ١؛ هشدار به ٣ وَ ءَاخَرُونَ اعْترَفُواْ بِذُنُوبهِمْ خَلَطُواْ عَمَلًا صالِحًا وَ ءَاخَرَ سَيًا عَسىَ اللَّهُ أَن يَتُوبَ عَلَيهِمْ إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَّحِيمٌ (١٠٢)
(توبه/ ١٠٢)
و ديگرانى هستند كه به گناهان خود اعتراف كرده و كار شايسته را با [كارى‌] ديگر كه بد است در آميخته‌اند. اميد است خدا توبه آنان را بپذيرد، كه خدا آمرزنده مهربان است.
در شأن نزول اين آيه اختلاف است.
برخى مى‌گويند درباره سه تن از انصار به نامهاى ابولبابه، ثعلبة بن وديعه و اوس بن خدام نازل شده است. اينان از رفتن به تبوك تخلف ورزيدند و چون آيات مربوط به متخلفان را شنيدند، خود را در معرض هلاكت ديدند. از اين رو، خود را به ستونهاى مسجد بستند. پيامبر (ص) از تبوك بازگشت و ماجراى آنان را جويا شد. گفته شد اينان سوگند ياد كرده‌اند كه تنها به دست پيامبر از بند رها شوند. حضرت فرمود: من نيز سوگند مى‌خورم كه بدون فرمان الهى بند از گردن آنان نگشايم. چون آيه «عسى اللّه أن يتوب عليهم» نازل شد، پيامبر طناب آنان را باز كرد. برخى مى‌گويند اين گروه ده تن بودند كه از جمله آنان ابولبابه بود. برخى ديگر تعداد آنها را هشت‌نفر از جمله ابولبابه مى‌دانند و برخى پنج نفر، بالاخره برخى اين آيه را تنها درباره تخلف ابولبابه از جنگ تبوك مى‌دانند. در مقابل اين اقوال، از