جامعه اسلامى: از اينكه نخست همه مؤمنان مورد خطاب قرار گرفته‌اند، ولى وظيفه اعلام موضع تنها بر عهده پيامبر (ص) قرار داده شده، مى‌توان اين برداشت را استفاده كرد. ١ يعتذرون اليكم ... قل لا تعتذروا ١. راهنما ٧/ ٢٥١- ٢٥٢.
٥. آگاهى غيبى پيامبر (ص) و مؤمنان از دروغگويى منافقان، دليل تصديق نكردن عذر آنان: جمله «قد نبّأنا اللّه من اخباركم» بيان علّت تصديق نكردن منافقان- در عذرهايى كه مى‌آوردند- به وسيله پيامبر و مؤمنان است. از اين رو، معناى آيه اين است كه ما شما را در عذرهايى كه مى‌آوريد، تصديق نمى‌كنيم؛ زيرا خداوند ما را به پاره‌اى از اخبار شما آگاه كرده كه با آنها نفاق و دروغگويى شما در عذرهايى كه مى‌آوريد، آشكار شده است. ١ دليل اينكه به جاى «نبّأنا» نفرموده «نبّأنى»- در حالى كه تنها پيامبر (ص) از جانب خداوند آگاه مى‌شود- اين است كه پيامبر اين خبر را به اصحابش نيز برساند و اينكه اين خبر به پيامبر اختصاص ندارد.
عذرخواهى منافقان در نزد همه، مستلزم آن است كه همه آگاه گردند كه خداوند آنان را رسوا كرده است؛ هر چند پيامبر به جهت رهبرى جامعه اسلامى نپذيرفتن عذرشان را به آنان ابلاغ مى‌كند. ٢ لن نؤمن لكم قد نبّأنا اللّه من اخباركم‌ ١. الميزان ٩/ ٣٦٣. ٢. المنار ١١/ ٣.
٦. باز بودن راه توبه براى متخلفان از جهاد: [بنابر يك احتمال‌] جمله «و سيرى اللّه عملكم و رسوله» بدين معناست كه به زودى خدا و رسول اعمال شما را مى‌بينند كه راه توبه را در پيش مى‌گيريد يا بر نفاق خويش پاى مى‌فشاريد. ١ و سيرى اللّه عملكم ورسوله‌ ١. مجمع البيان ٥- ٦/ ٩٣.
٧. تهديد توانمندان متخلف از جهاد به رسوايى بيشتر در آينده در صورت پاى فشردن بر نفاق: [بنابر يك احتمال‌] معناى جمله «وسيرى اللّه عملكم ورسوله» اين است كه خداوند به زودى از اعمال و تصميمات شما در آينده آگاه مى‌گردد و به آگاهى پيامبر نيز مى‌رساند. ١ اين جمله‌