جهاد در آيينه قرآن(ج2) - جمعی از نویسندگان - الصفحة ١٤٣
مذمت و عقاب در صورت مخالفت با آن نيز برداشته شده است. ١ علت مقدم داشتن «ضعفا» اين است كه عذر آنان دائمى است و برطرف نمىشود، بر خلاف «مرضى» و «لا يجدون ما ينفقون» كه عذر آنان موقتى است. ٢ ليس على الضعفاء ولا على المرضى ولا على الذين لا يجدون ما ينفقون حرج ١. الميزان ٩/ ٣٦٢. ٢. المنار ١٠/ ٥٨٦- ٥٨٧.
٢. جواز حضور افراد معاف از جهاد در جهاد: آيه بر حرمت خروج افراد ياد شده براى جهاد دلالت ندارد؛ زيرا هر يك از اينان اگر در جهاد حضور پيدا كند، به اندازه قدرتش مىتواند مجاهدان را با حفاظت از امكانات آنها يا زياد كردن تعدادشان يارى رساند. اين عمل مشروط به آنكه خود را سربار آنان نكند، طاعتى مقبول است. ١ ليس على الضعفاء ولا على المرضى ولا على الذين لا يجدون ما ينفقون حرج ١. الكبير ١٦/ ١٦٠.
٣. قدرت، از شرايط وجوب جهاد: از اين آيه استفاده مىشود كه از شرايط وجوب جهاد، قدرت و توانايى بر انجام آن است.
ليس على الضعفاء ولا على المرضى ولا على الذين لا يجدون ما ينفقون حرج ٤. اخلاص و خيرخواهى، شرط عدم سرزنش و عقاب افراد معاف از جهاد: خداوند متعال رفع حرج را با عبارت «اذا نصحوا لِلّه و رسوله» مقيد فرموده است و اين قيد ناظر به سرزنش و عقاب به دليل نرفتن به جهاد است و معناى آن اين است كه سرزنش و عقاب آنگاه از اين معذورين رفع مىشود كه خيرخواه خدا و رسولش باشند و از غش و خيانت خوددارى ورزند و نرفتنشان به جهاد همچون منافقان براى كارشكنى و فاسد كردن دلهاى مؤمنان نباشد، وگرنه سرزنش و عقابى كه منافقان بدانها دچار شدند، آنان را نيز در برمىگيرد. ١ ليس على الضعفاء و ... حرج اذا نصحوا لله ورسوله ١. الميزان ٩/ ٣٦٢.
٥. چگونگى خيرخواهى افراد معاف از جهاد: معناى «اذا نصحوا للّه و رسوله» اين است كه چون افراد معاف از جهاد در