انفاق:
بى‌ارزش ١ تخلّف از جهاد:
پيامد ٥ جدّ بن قيس:
جنگ تبوك:
فسق متخلفان از ٤ خداوند:
توصيه‌هاى ٢ متخلفان از جهاد:
فسق ٥ منافقان:
رد انفاق ١، ٢؛ فسق ٣ وَ يحْلِفُونَ بِاللَّهِ إِنهُمْ لَمِنكُمْ وَ مَا هُم مِنكمْ وَ لاكِنَّهُمْ قَوْمٌ يَفْرَقُونَ (٥٦)
(توبه/ ٥٦)
و به خدا سوگند ياد مى‌كنند كه آنان قطعاً از شمايند، در حالى كه از شما نيستند، ليكن آنان گروهى هستند كه مى‌ترسند.
١. سوگند دروغ خوردن براى اثبات ايمان خود، از نشانه‌هاى منافقان صدر اسلام: منافقان (منافقان متخلف از جنگ تبوك) سوگند ياد مى‌كردند كه‌مانند مؤمنان، ايمان دارند؛ در حالى كه به خدا ايمان نداشتند. از اين آيه استفاده مى‌شود كه از نشانه‌هاى منافقان صدر اسلام، سوگند دروغ خوردن به خداوند براى اثبات ايمان خود بوده است.
و يحلفون باللّه أنّهم لمنكم و ما هم منكم‌ ٢. افشاى منافقان صدر اسلام به وسيله خداوند براى مؤمنان: ١ خداوند متعال در اين آيه از چهره نفاق منافقان پرده برمى‌دارد و به صراحت ايمان آنان را نفى مى‌كند.
و يحلفون باللّه انّهم منكم و ما هم منكم‌ ١. راهنما ٧/ ١٤٤.
٣. منافقان، گرفتار بيم و اضطراب درونى: «فرق» (از مصدر يفرقون) به معناى ترس و اضطراب شديد است؛ يعنى منافقان‌