٤. نكوهش جنگ‌طلبى مشركان جاهلى: از آنجا كه قصد مشركان از جابه‌جا كردن ماه‌هاى حرام تداوم جنگ و غارت بوده و خداوند اين حرمت‌شكنى آنان را تقبيح مى‌كند و مايه فزونى كفرشان بر مى‌شمارد، معلوم مى‌شود آيه در مقام نكوهش عملكرد آنان در جنگ و خونريزى و غارت هم مى‌باشد.
انّما النسى‌ء زيادة فى الكفر كافران:
حرمت شكنى ١؛ و ماه‌هاى حرام ١؛ نكوهش ٤؛ جنگ‌طلبى ٤ كفر:
عوامل ازدياد ٢ ماه‌هاى حرام:
آثار تبديل ١، ٢، ٣؛ در جاهليت ٣ يَأَيُّهَا الَّذِينَ ءَامَنُواْ مَا لَكمْ إِذَا قِيلَ لَكمُ انفِرُواْ فىِ سَبِيلِ اللَّهِ اثَّاقَلْتُمْ إِلىَ الْأَرْضِ أَ رَضِيتُم بِالْحَيَوةِ الدُّنْيَا مِنَ الاْخِرَةِ فَمَا مَتاعُ الْحَيَوةِ الدُّنْيَا فىِ الاْخِرَةِ إِلَّا قَلِيلٌ (٣٨)
(توبه/ ٣٨)
اى كسانى كه ايمان آورده‌ايد، شما را چه شده است كه چون به شما گفته مى‌شود در راه خدا بسيج شويد، كندى به خرج مى‌دهيد؟ آيا به جاى آخرت به زندگى دنيا دل خوش كرده‌ايد؟ متاع زندگى دنيا در برابر آخرت جز اندكى نيست.
سياق از اين آيه تا پايان سوره توبه جز دو آيه آخر سوره و برخى احكام ديگر كه در آن آمده است، مرتبط با جنگ و غزوه تبوك است. در آيات قبل سخن از جهاد با اهل كتاب بود و در اين آيه به مناسبت سخن از غزوه تبوك به ميان آمده؛ زيرا مسلمانان براى جنگ با روميان و قبايلى از اعراب شام كه جملگى نصارى بودند، رهسپار اين جنگ شدند. ١ پيامبر (ص) پس از بازگشت از طائف فرمان جهاد با