دلالت دارد. از اين رو، معناى آيه اين است كه خداوند تنها شما مؤمنان را از برقرارى روابط دوستانه با كافرانى كه با شما در امر دين جنگيدند و از ديارتان اخراج كردند، و كسانى كه آنان را در بيرون كردن از ديارتان يارى و كمك نمودند، باز مى‌دارد نه همه كافران.
انّما ينهاكم اللّه عن الذين قاتلوكم فى الدين ... و ظاهروا على اخراجكم أن تولّوهم‌ ١. مجمع البيان ٩- ١٠/ ٤٠٩.
٢. انتقال اسرار مؤمنان به كافران ستيزه‌گر، نشانه دوست داشتن آنان: مقصود آيه اين است كه نامه نوشتنِ مسلمانان به كافرانِ ستيزه‌گر و بر ملا كردن اسرار مؤمنان، دوست داشتن آنان است. ١ در نتيجه، نهى خداوند از برقرارى ارتباط دوستانه با كافران، نهى از انتقال اسرار مؤمنان به آنان نيز هست.
انّما ينهاكم اللّه عن الذين قاتلوكم فى الدين ... أن تولّوهم‌ ١. مجمع البيان ٩- ١٠/ ٤٠٩.
٣. ستيز و جنگ كافران با مسلمانان، ملاك ممنوعيت برقرارى روابط دوستانه با آنان: وصف «الذين قاتلوكم ...» مشعر به عليّت و بيانگر ملاك نهى است. ١ از اين رو، از اين عبارت استفاده مى‌شود كه ملاك ممنوعيت برقرارى روابط دوستانه با كافران، جنگ و ستيز آنان با مسلمانان است نه كفر آنان.
انّما ينهاكم اللّه عن الذين قاتلوكم‌ ١. راهنما ١٨/ ٦٥٦.
٤. مخالفت كافران ستيزه‌گر با دين اسلام، انگيزه ستيز و جنگ آنان با مسلمانان: مراد از دين در آيه، دين اسلام است. از اين رو، از قيد «فى الدين» استفاده مى‌شود كه مشركان مكه و حاميان آنها به دليل مخالفت با دين اسلام با مسلمانان مى‌جنگيدند.
الذين قاتلوكم فى الدين‌ ٥. ستم‌پيشه بودن برقراركنندگان روابط دوستانه با كافران ستيزه‌گر و حاميان آنها: عبارت «و من يتولّهم ...» بدين معناست كه تنها دوستداران مشركان مكه [كه با مسلمانان جنگيدند و آنان را از مكه اخراج كردند] و كسانى كه آنان را بر ضد مسلمانان يارى كردند، ستمگر و متمرد