شما مؤمنان هم هست. از اين رو، او را دوست خود نگيريد. ٢ هر چند آيه از دوست گرفتن دشمنان نهى مى‌كند، با توجه به شأن نزول، آيه بر حرمت انتقال اسرار مسلمانان به ويژه اسرار نظامى نيز دلالت مى‌كند.
يا ايها الذين آمنوا لا تتّخذوا عدوّى و عدوّكم اولياء ١. مجمع البيان ٩- ١٠/ ٤٠٥. ٢. الميزان ١٩/ ٢٢٧.
٢. كفر به‌دين حق و اخراج پيامبر (ص) و مسلمانان از مكه به جرم ايمان به خدا، علت حرمت دوستى با كافران: عبارت «و قد كفروا ...» در حقيقت بيانگر علت نهى (لا تتّخذوا عدوّى ...) است. ١ مراد از «القاء المودّة» اظهار دوستى يا ابلاغ آن است. جمله «تلقون اليهم بالمودّة» صفت يا حال از فاعل «لا تتّخذوا» است. مراد از «الحق» دين حق است كه كتاب خدا (قرآن كريم) آن را وصف كرده و پيامبر (ص) به آن دعوت كرده است. همچنين مراد از اخراج پيامبر و مؤمنان، مجبور كردن آنان به خروج از مكه و مهاجرت به مدينه است. عبارت «أن تؤمنوا باللّه ربّكم» با تقدير لام (لِأن تومنوا ...) متعلق به «يخرجون» است و معناى آن اين است كه كافران، پيامبر و شما مؤمنان را مجبور به مهاجرت از مكه مى‌كنند، براى اينكه شما به اللّه، پروردگارتان، ايمان داريد. وصف كردن «اللّه» با عبارت «ربّكم» براى اشاره به اين است كه كافران مؤمنان را به‌خاطر حق واجبى كه جرم نيست، مؤاخذه مى‌كنند؛ زيرا ايمان انسان به پروردگارش بر او واجب است نه جرم. ٢ تلقون اليهم بالمودّة و قد كفروا بما جاءكم من الحق يخرجون ...
١. راهنما ١٨/ ٦٣٤. ٢. الميزان ١٩/ ٢٢٧.
٣. ناسازگارى هجرت و جهاد در راه خدا با برقرارى ارتباط دوستانه با كافران: عبارت «ان كنتم خرجتم ...» متعلق به عبارت «لا تتّخذوا» است و جزاى شرط (ان كنتم) محذوف است كه متعلق (لا تتّخذوا) بر آن دلالت مى‌كند. «ابتغاء» به معناى طلب و «مرضاة» مانند «رضى‌» مصدر است. معناى عبارت اين است كه اگر براى جهاد در راه من و طلب رضاى من هجرت كرديد، دشمن من و دشمن خودتان را دوست نگيريد. ١ به سخن ديگر، در يك قلب، جهاد در راه خدا براى كسب رضاى الهى با دوستى با كسى كه او را به دليل ايمان به خدا از ديارش بيرون كرده، جمع نمى‌شود. ٢