بسته بودند، اما پس از مدتى آن را نقض كردند. علت نقض عهد از سوى بنى نضير اين بود كه پيامبر نزد آنان آمد تا ديه دو مرد را- كه يكى از يارانش آنها را كشته بود- قرض كند. حضرت چون بر كعب بن اشرف وارد شد، كعب گفت: اى اباالقاسم خوش آمدى. آنگاه برخاست و وانمود كرد كه مى‌خواهد براى پيامبر غذا درست كند، اما در دل نقشه قتل آن حضرت و يارانش را مى‌كشيد. فرشته وحى پيامبر را از ماجرا آگاه كرد. پيامبر به مدينه بازگشت و به محمد بن مسَلمه فرمود: نزد بنى نضير برو و به آنان بگو كه خداوند مرا از پيمان‌شكنى آنان آگاه كرده است؛ يا از ديار ما بيرون رويد و يا آماده پيكار باشيد. يهوديان گفتند:
از ديار تو بيرون مى‌رويم. در اين ميان، عبدالله بن ابى به يهوديان پيغام داد: بيرون نرويد، بمانيد و با محمد بجنگيد، من و قوم و هم پيمانانم شما را يارى مى‌كنيم. يهوديان با شنيدن اين پيغام ماندند و قلعه‌هاى خود را بازسازى كردند و براى جنگ آماده شدند.
به پيامبر هم خبر دادند كه ما بيرون نمى‌رويم، هر كار مى‌خواهى بكن! پيامبر پس از شنيدن اين خبر برخاست و تكبير گفت. ياران نيز تكبير گفتند. پيامبر (ص) به على (ع) فرمود: پيشاپيش به سوى بنى نضير حركت كن. اميرالمؤمنين پرچم را برداشت و رهسپار شد. پيامبر نيز عزيمت فرمود و يهوديان را در قلعه‌هايشان محاصره كرد.
عبدالله بن ابى نيز به وعده خويش وفا نكرد. رسول خدا به هر يك از قلعه‌ها نزديك مى‌شد، يهوديان آن را ويران مى‌كردند و در ديگرى پناه مى‌گرفتند.
حضرت فرمان داد كه درختان خرماى آنان را قطع كنند. يهوديان چون چنين ديدند، گفتند: اى محمد، اگر اموالمان را بدهى، از سرزمين تو بيرون مى‌رويم. پيامبر فرمود:
نه، تنها مجازيد به اندازه بار شترانتان همراه ببريد. آنان ابتدا نپذيرفتند، اما پس از مدتى گفتند: ما حاضريم با اموالى به اندازه بار شترانمان بيرون رويم. پيامبر فرمود: نه فقط خودتان مى‌توانيد برويد. سرانجام، يهوديان قلعه‌ها را بدون همراه داشتن مالى ترك كردند و گروهى به فدك، جمعى به وادى القرى و عده‌اى به‌شام رفتند. آيه فوق و چند آيه پس از آن در اين باره نازل شد. ١ ١. نور الثقلين ٧/ ٣٠٧- ٣٠٨.
١. اخراج دسته جمعى يهوديان بنى نضير از مدينه‌براى نخستين بار، از سوى‌