جهاد در آيينه قرآن(ج2) - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٣٥
وجوب جهاد با مشركان صدر اسلام: عبارت «الا تقاتلون» بر اثبات و وجوب جنگ با مشركان دلالت مىكند. خداوند متعال بر اين وجوب سه دليل اقامه مىكند:
نخست، شكستن سوگندهايى كه ياد كردند براى تأكيد بر وفادارى به پيمانى كه با پيامبر بستند. دوم، تصميم به اخراج پيامبر از وطنش و سوم آغازگرى در جنگ بدر؛ زيرا پس از آنكه اطلاع يافتند كه كاروان قريش نجات يافته، گفتند كه باز نمىگرديم تا محمد و يارانش را ريشهكن كنيم. ١ الا تقاتلون قوماً نكثوا ايمانهم و همّوا باخراج الرسول و هم بدءوكم اوّل مرّة ١. المنار ١٠/ ١٩٣- ١٩٤.
٣. مشركان صدر اسلام، آغازگر جنگ با مسلمانان: ١ برخى گفتهاند كه عبارت «و هم بدءوكم اوّل مرّة» بدين معناست كه مشركان، آغازگر جنگ با همپيمانان پيامبر يعنى قبيله خزاعه بودند و برخى معتقدند كه بدين معناست كه مشركان با جنگ بدر، آغازگر جنگ با مسلمانان بودند. ٢ و هم بدءوكم اوّل مرّة ١. راهنما ٧/ ٤٥. ٢. مجمعالبيان ٥- ٦/ ١٨.
٤. تبيين علل پيكار با دشمن، امرى شايسته: از اين آيه استفاده مىشود كه تبيين علل پيكار با دشمن براى نيروهاى رزمى- در صورت مشاهده نوعى ترديد و هراس در آنان- امرى شايسته است. ١ الا تقاتلون ... وهم بدءوكم اوّل مرّة ١. راهنما/ ٤٥.
٥. تشجيع مؤمنان به پيكار با مشركان پيمانشكن: جمله «اتخشونهم» در قالب استفهام است و مراد از آن، تشجيع مؤمنان براى جنگ با مشركان است. ١ اتخشونهم ١. مجمع البيان ٥- ٦/ ١٨.
٦. ترس برخى مسلمانان از جنگ با مشركان پيمانشكن: از جمله «اتخشونهم» به اجمال بر مىآيد كه برخى مسلمانان- به دليل قدرت و قوت دشمن و يا براى اينكه پيمانشكنى گناه است- از جهاد با مشركان واهمه داشتند. ١ اتخشونهم ١. نمونه ٧/ ٣٠٩.