جهاد در آيينه قرآن(ج2) - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٢٦٧
قطعاً براى شما در [اقتدا به] رسول خدا سرمشقى نيكوست؛ براى آن كس كه به خدا و روز بازپسين اميد دارد و خدا را فراوان ياد مىكند.
١. پيامبر اكرم (ص) اسوهاى شايسته براى مؤمنان در جهاد: خداوند متعال در اين آيه مؤمنان را به جهاد و پايدارى در آن تشويق مىكند و مىفرمايد: هر آينه براى شما اى گروه مكلفان، در رسول خدا (ص) اسوهاى شايسته است. «اسوه» اسم از «اتساء» است كه براى موضع مصدر وضع شده است. معناى عبارت «لقد كان لكم فى رسول اللّه اسوة حسنة» اين است كه براى شما به رسول خدا اقتدا است؛ اگر بر آن حضرت در يارىاش و صبر و پايدارى با او در جنگها اقتدا مىكرديد. چنانكه در جنگ احد دندانهاى پيشين او شكسته و پيشانىاش شكافته و عمويش (حضرت حمزة بن عبدالمطلب) كشته شد. با اين همه با جان خويش با شما مواسات نمود، پس آيا شما مثل او عمل نموديد؟ ١ به قرينه آيات قبل و بعد كه درباره غزوه احزاب است و نيز برخورد منافقان با جهاد و مسلمانان، به احتمال قوى توصيه به الگوگيرى از پيامبر (ص) مربوط به جهاد است. ٢ لقد كان لكم فى رسول اللّه اسوة حسنة ١. المي جهاد در آيينه قرآن(ج٢) ٢٧٤ سوره احزاب زان ١٦/ ٢٨٩. ٢. راهنما ١٤/ ٤٦٨.
٢. ايمان حقيقى، شرط امكان پيروى از پيامبر (ص): عبارت «لمن كان يرجوا اللّه واليوم الاخر وذكر اللّه كثيراً» بدل از ضمير خطاب در «لكم» است و بر اين معنا دلالت مىكند كه تأسى به رسول خدا، صفتى نيكو و پاك است كه هركس كهمؤمن خوانده شد، بدان متصف نمىشود؛ تنها كسى بدان متصف مىشود كهبه حقيقت ايمان آراسته شده باشد؛ يعنى قلبش از آن خدا باشد و در نتيجه به او ايمان آورد و دلش با قيامت مرتبط باشد، و در نتيجه عمل صالح انجام دهد و در عين حال، خدا را بسيار ياد كند و در نتيجه از پروردگار غافل نمىماند و در افعال و اعمالش به پيامبر تأسى مىكند. ١ لقد كان لكم فى رسول الله اسوة حسنة لمن كان يرجوا اللّه واليوم الآخر وذكر اللّه كثيراً ١. الميزان ١٦/ ٢٨٩.
اطاعت:
شرايط ٢ ايمان:
آثار ٢