٤. بى‌ايمانى، منشأ تزلزل منافقان مدينه در جنگ احزاب: «ثمّ سئلوا الفتنة» دلالت مى‌كند كه آنان با درخواست شرك، آن را قبول مى‌كردند. چنين امرى اشعار دارد كه استيذان در ترك جهاد و بهانه‌جويى براى فرار، ناشى از بى ايمانى و تزلزل در عقيده بوده است. ١ ثمّ سئلوا الفتنة لآتوها ١. راهنما ١٤/ ٤٥٤.
٥. كوتاهى منافقان در امر دين و سرعت آنان در شرك و كفر: از اين آيه و آيات پيشين مى‌توان دريافت كه منافقان- چون‌ايمان ندارند و تنها اظهار اسلام مى‌كنند و در باطن كافرند- در امور مربوط به دين از جمله دفاع از كيان اسلام بهانه‌جويى و كوتاهى مى‌ورزند و در امور مربوط به‌شرك و كفر از جمله درخواست اظهار شرك به سرعت عمل مى‌كنند.
لو دخلت عليهم ... ما تلبثوا بها الّا يسيراً بيماردلان:
ارتداد ١؛ رفاه‌طلبى ٢؛ شرك ٥ جنگ احزاب:
منافقان مدينه در ١، ٢، ٣، ٤ سختيهاى جنگ:
آثار ٢ منافقان:
ارتداد ١، ٢؛ شرك ١، ٥؛ رفاه‌طلبى ٢؛ سستى عقيده ٢؛ اجتناب از دفاع ٣؛ تزلزل ٤؛ بى‌ايمانى ٤؛ كفر ٤، ٥ وَ لَقَدْ كانُواْ عاهَدُواْ اللَّهَ مِن قَبْلُ لَا يُوَلُّونَ الْأَدْبارَ وَ كانَ عَهْدُ اللَّهِ مَسُولًا (١٥)
(احزاب/ ١٥)
با آنكه قبلًا با خدا سخت پيمان بسته بودند كه پشت [به دشمن‌] نكنند، و پيمان خدا همواره بازخواست دارد.
١. تعهد و پيمان منافقان و بيماردلان در فرار نكردن از مقابل دشمن پيش از جنگ احزاب: خداوند متعال در اين آيه عهد وپيمان منافقان وبيماردلان با پيامبر (ص) مبنى بر ثبات در جنگها را به ياد آنان مى‌آورد و مى‌فرمايد: منافقان و بيماردلان‌