جهاد در آيينه قرآن(ج2) - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٢١٢
مردم به جهاد و تقويت دلها و استوار كردن گامهايشان با وعده نصرت مىباشد كه همه اينها از لوازم تشريع احكام مهم براى نخستين بار است؛ به ويژه جهاد كه بناى آن بر فداكارى و جانبازى، و از دشوارترين احكام اجتماعىِ اسلام و مؤثرترينِ آنها در حفظ اجتماع دينى است. ٢ ١. مجمع البيان ٧- ٨/ ١٣٨. ٢. الميزان ١٤/ ٣٨٣.
١. تشريع حكم جهاد و جواز پيكار با دشمن مهاجم: سياق دلالت مىكند كه مراد از «اذن»، انشاى اذن (فرمان به اذن يا تشريع اذن) است نه اخبار از اذن سابق.
همچنين از جمله «للذين يقاتلون» استفاده مىشود كه مراد از اين اذن، اذن به قتال است. به همين دليل، به جاى اينكه بفرمايد:
«للذين آمنوا»، فرمود: «للذين يقاتلون» تا بر آنچه اذن داده شده، دلالت كند. بيان نكردن اذن دهنده (خداوند متعال) به منظور تعظيم و بزرگداشت اوست. ١ برخى گفتهاند در اين آيه عبارت «فى القتال» يا «بالقتال» محذوف است وتقدير آن اين است: «اذن للذين يقاتلون فى القتال» يا «اذن للذين يقاتلون بالقتال». ٢ اذن للذين يقاتلون ١. الميزان ١٤/ ٣٨٤. ٢. مجمع البيان ٧- ٨/ ١٣٨.
٢. مشركان، آغازگر جنگ بر ضد مسلمانان صدر اسلام: قرائت رايج ميان مسلمانان «يقاتلون» به فتح «تاء» است؛ يعنى كسانى كه مشركان با آنان مىجنگند؛ زيرا مشركان خواستار جنگ بودند و جنگ را آغاز كردند. ١ اذن للذين يقاتلون ١. الميزان ١٤/ ٣٨٤.
٣. دفع ستم علت تشريع حكم جهاد: «باء» در عبارت «بانّهم ظلموا» براى سببيّت و بيان كننده علت اذن در قتال است. ١ در اين صورت، تقدير كلام اين است كه «اذن للذين يقاتلون بسبب انّهم ظلموا» ٢ يا «بسب كونهم مظلومين»؛ ٣ يعنى از آن رو به مؤمنان اذن قتال داده شد كه مورد ستم قرار گرفتند.
اذن لل جهاد در آيينه قرآن(ج٢) ٢٢٠ سوره حج ذين يقاتلون بانّهم ظلموا ١. الميزان ١٤/ ٣٨٤. ٢. مجمع البيان ٧- ٨/ ١٣٨؛ صافى ٢/ ١٢٥. ٣. الكبير ٢٣/ ٣٩.
٤. وعده خداوند به نصرت مسلمانان صدر اسلام در جنگ با مشركان: عبارت «انّ اللّه على نصرهم لقدير» وعده خداوند به نصرت مسلمانان ١