جهاد در آيينه قرآن(ج2) - جمعی از نویسندگان - الصفحة ١٩
«تخليه سبيل» كنايه از متعرض نشدن است.
از اين رو، معناى عبارت «فان تابوا ... فخلّوا سبيلهم» اين است كه اگر مشركان با ايمان آوردن، از شرك به توحيد بازگشتند و شاهدى مانند خواندن نماز يا پرداخت زكات بر آن اقامه كردند و به احكام دين مربوط به خالق ملتزم شدند، رهايشان سازيد و متعرض آنان نشويد. ١ فان تابوا و اقاموا الصلاة و آتوا الزكاة فخلّوا سبيلهم ١. الميزان ٩/ ١٥٣.
٤. گرايش مشركان پيمانشكن به اسلام، هدف و فسلفه اصلى جنگ با آنان: ١ جنگ مسلمانان بامشركان پيمانشكن براى نابودى آنان و انتقام گرفتن از آنان نيست، بلكه براى گرايش دادن آنان به اسلام است. ٢ از اين رو، خداوند متعال به مسلمانان فرمان مىدهد كه هرگاه توبه كردند و به احكام اسلام ملتزم شدند، متعرض آنان نشوند و رهايشان كنند.
فاقتلوا المشركين ... فان تابوا ... فخلّوا سبيلهم ١. راهنما ٧/ ٢٤. ٢. فى ظلال ٤/ ١٤٠.
٥. آمرزش و رحمت الهى، علت فرمان عدم تعرض به مشركان در صورت بازگشت به اسلام: جمله «ان الله غفور رحيم» جمله «فخلّوا سبيلهم» را يا به جهت صورت امر يا به جهت ماده آن يعنى «تخلية سبيلهم» تعليل مىكند. در صورت نخست، معناى آيه اين است كه خداوند از آن رو فرمان عدم تعرض به مشركان توبه كننده را صادر كرد كه آمرزنده و مهربان است و هركه را به سوى او بازگشت كند، مىآمرزد و بر او رحم مىكند. در صورت دوم، معناى آيه اين است كه متعرض آنان نشويد؛ زيرا اين كار از مغفرت و رحمت كه دو صفت متعالى خداوند است، سرچشمه مىگيرد و در نتيجه شما با اين كار به صفت پروردگارتان متصف مىشويد. ١ فخلّوا سبيلهم ان الله غفور رحيم ١. الميزان ٩/ ١٥٣.
اسلام:
گرايش به ٤ اسيرگيرى:
جايز ١ تاكتيك:
نظامى ٢