است كه اهل مدينه و اعراب اطراف آن نبايد راضى شوند كه خود در آسايش و راحتى به سر ببرند و پيامبر (ص) در گرما جهاد در آيينه قرآن(ج‌٢) ١٩٣ سوره توبه‌ و سختى، بلكه آنها بايد جان خود را سپر جان او سازند. ١ و لا يرغبوا بأنفسهم عن نفسه‌ ١. مجمع البيان ٥- ٦/ ١٢٤.
٥. رهبرى حقّ در نظام‌اسلامى داراى جايگاهى رفيع و مسلمانان وظيفه‌دار ايثار و فداكارى براى او: از اينكه خداوند به مؤمنان فرمان داده است تا براى حفظ جان پيامبر (ص) به عنوان رهبر به حقّ جامعه اسلامى جان‌فشانى كنند، اين برداشت استفاده مى‌شود. ١ و لا يرغبوا بانفسهم عن نفسه‌ ١. راهنما ٧/ ٣٣٧- ٣٣٨.
٦. جبران سلب حقّ تخلّف از پيامبر (ص) با دادن پاداش به مجاهدان براى تحمل سختى‌هاى جهاد: «ظما»، «نصب»، «مخمصه»، «غيظ» و «موطى‌ء» به ترتيب به معناى تشنگى، سختى، گرسنگى، شدّت غضب، زمينى كه بر آن گام گذارند، مى‌باشد. خداوند متعال در ادامه آيه تذكر مى‌دهد كه در مقابل سلب حقّ تخلّف از پيامبر (ص) [و حرام كردن اين كار] از مؤمنان، در برابر هر مصيبتى- مانند گرسنگى، تشنگى، سختى و ...- كه در جهاد مى‌بينند، عمل صالحى براى آنان مى‌نويسد.
معناى «ذلك بانّهم لا يصيبهم ظمأ ...» اين است. ١ ذلك بانّهم لا يصيبهم ظمأ و ... الّا كتب لهم به عمل صالح‌ ١. الميزان ٩/ ٤٠٣.
٧. تحمل هر سختى در جهاد با دشمن، عملى نيك و داراى پاداش نزد خداوند: خداوند در اين آيه بيان مى‌كند هر نوع سختى‌اى كه در سفر جهاد به مجاهدان برسد، پاداشى بزرگ نزد او دارد.
آنگاه پنج امر را برمى‌شمارد: يك- تشنگى، دو- سختى و رنج. سه- گرسنگى. چهار- گام نهادن در سرزمينى كه خشم كافران را برانگيزد. پنج- آنچه از دشمن به او مى‌رسد مانند اسارت، كشته شدن، و شكست. ١ ذلك بأنّهم لا يصيبهم ظمأ و ... الّاكتب لهم به عمل صالح‌ ١. الكبير ١٦/ ٢٢٤.