بيماران شدند، به ذلت و پستى در دنيا تن دادند؛ زيرا نرفتن به جنگ- كه مايه پايدار ماندن ملت‌ها و قوم‌هاست- و رضايت‌دادن به ماندن در كنار زنان و كودكان در عرف عرب و غير عرب از بزرگترين نشانه‌هاى خوارى و ننگ است و در اسلام از برجسته‌ترين نشانه‌هاى كفر و نفاق. ٢ رضوا بأن يكونوا مع الخوالف‌ ١. مجمع البيان ٥- ٦/ ٩٢. ٢. المنار ١٠/ ٥٩٠.
٦. نكوهش خداوند نسبت به ثروتمندان گريزان از جنگ در قبال دلجويى او از تهيدستان مشتاق جهاد: ١ اين آيه در مقام سرزنش ثروتمندان است كه به‌رغم قدرت شركت در جنگ تبوك، اجازه گرفتند تا در كنار زنان، كودكان و بيماران بمانند؛ هم چنانكه آيه قبل در مقام تجليل از تهيدستان مشتاق به شركت در جهاد بود.
انّما السبيل على الذين ... رضوا بأن يكونوا مع الخوالف‌ ١. راهنما ٧/ ٢٤٩.
٧. مهر شدن دلهاى ثروتمندان از سوى خداوند، عامل گريزان شدن آنان از جهاد: عبارت «طبع اللّه على قلوبهم فهم لا يعلمون» بدين معناست كه سبب بيزارى آنان از جهاد اين است كه خداوند بر قلبهاى آنان مُهر نهاد و به همين دليل از منافع دين و دنيا كه در پرتو جهاد به دست مى‌آيد، ناآگاهند. ١ وطبع اللّه على قلوبهم فهم لا يعلمون‌ ١. الكبير ١٦/ ١٦٣.
٨. گناه تخلف از وظيفه جهاد، زمينه مُهر شدن قلب انسان: اين برداشت بر اساس اين احتمال است كه طبع قلب (مهر شدن) معلول عملكرد خائنانه منافقان [در تخلف از جنگ تبوك‌] باشد، نه علت آن. ١ رضوا بأن يكونوا مع الخوالف وطبع اللّه على قلوبهم‌ ١. راهنما ٧/ ٢٤٩.
٩. مهر شدن قلب انسان در نتيجه گناه و تخلف از جهاد، مايه ناتوان شدن وى از شناخت صحيح حقايق: ١ آمدن «فاء» نتيجه بر سر عبارت «فهم لا يعلمون» مفيد اين برداشت است.
وطبع اللّه على قلوبهم فهم لا يعلمون‌ ١. راهنما ٧/ ٢٤٩.