جهاد در آيينه قرآن(ج2) - جمعی از نویسندگان - الصفحة ١٣٢
٦. رخصت خواستن برخى منافقان از پيامبر (ص) براى شركت نكردن در جهاد به رغم برخوردارى از قدرت و توانايى: «طَول» به معناى قدرت و نعمت، ١ و «اولوا الطول» به معناى صاحبان مال، قدرت و ثروت است. «استأذنك» به معناى اذن گرفتن منافقان از پيامبر (ص) براى نرفتن به جهاد است. ٢ از اين رو، معناى آيه اين است كه هرگاه فرمان جهاد همراه پيامبر نازل مىشود، برخى منافقان به رغم برخوردارى از قدرت و توانايى حضور در جهاد، از تو اى پيامبر اجازه مىخواهند كه بمانند و به جهاد نروند.
واذا انزلت سورة ... وجاهدوا مع رسوله استئذنك اولوا الطول منهم ١. الميزان ٩/ ٣٦٠. ٢. مجمع البيان ٥- ٦/ ٨٩.
٧. تمكن و ثروت، زمينهعافيتطلبى منافقان و گريز آنان از جهاد: ١ تصريح آيه به «اولوا الطول» مفيد اين معنا مىتواند باشد كه تمكن و ثروت و وابستگى به آنها، زمينه عافيتطلبى منافقان ياد شده و گريزان شدن آنان از جهاد را فراهم كرده بود.
استئذنك اولوا الطول منهم ١. راهنما ٧/ ٢٣٣.
٨. تن دادن منافقان توانگر به ذلت و خوارى براى شركت نكردن در جهاد: ١ مراد از «قاعدين» ضعيفان، زمينگيران ناتوان از جنگ، كودكان و زنانى است كه مخاطب فرمان جهاد نيستند. اين آيه دلالت دارد كه منافقان مردمانى ترسو و سست ايمان بودند كه به خوارى و ذلت [ماندن در كنار ناتوانان] تن دادند. آيه ٢٠ سوره محمد (ص) نيز داراى همين مضمون است. ٢ وقالوا ذرنا نكن مع القاعدين ١. راهنما ٧/ ٢٣٣. ٢. المنار ١٠/ ٥٨١- ٥٨٢.
٩. سرزنش منافقان گريزان از جهاد به رغم قدرت و توانايى از سوى خداوند: خداوند متعال در اين آيه از آن رو منافقان قدرتمند و توانگر را سرزنش مىكند كه براى جهاد تواناتر و قويتر بودند. ١ به سخن ديگر دليل اينكه خداوند از منافقان توانگر ياد مىكند، اين است كه آنها براى سرزنش سزاوارترند و مذمت براى آنان لازمتر است؛ زيرا آنان براى جهاد توانا بودند. ٢ استئذنك اولوا الطول منهم وقالوا ذرنا نكن مع القاعدين ١. مج جهاد در آيينه قرآن(ج٢) ١٤٠ سوره توبه مع البيان ٥- ٦/ ٨٩. ٢. الكبير ١٦/ ١٥٦.