دلالت مى‌كند كه منافقان قصد داشتند در بازگشت از جنگ تبوك پيامبر (ص) را بكشند، امّا با فضل و عنايت خداوند متعال در اجراى اين توطئه ناكام ماندند.
و همّوا بما لم ينالوا ٤. توبيخ و سرزنش منافقان به دليل خيانت و ناسپاسى: عبارت «و ما نقموا الّا أن اغناهم اللّه و رسوله من فضله» در مقام سرزنش منافقان است، ١ و بدين معناست كه منافقان برخلاف آنچه مى‌بايست انجام دهند، رفتار كردند؛ به جاى سپاسگزارى از نعمت‌هاى الهى، كينه‌توزى كردند. به عبارت ديگر، آنان در جايى كينه‌توزى كردند كه جاى آن نبود؛ زيرا [پيامبر و] مسلمانان گناهى مرتكب نشده بودند كه سزاوار اين كينه‌توزى باشند، بلكه خداوند غنايم را براى آنان مباح كرد و آنان را توانگر ساخت. پس آنان نعمت را با ناسپاسى پاسخ دادند و حال آنكه سزاوار بود كه شكر و سپاس آن نعمت‌ها را به جا آورند. ٢ و ما نقموا الّا أن اغناهم اللّه و رسوله من فضله‌ ١. الميزان ٩/ ٣٤٠. ٢. مجمع البيان ٥- ٦/ ٧٩.
٥. خيانت در برابر خدمت، از خصلت‌هاى منافقان: ١ از عبارت «و ما نقموا الّا ...» استفاده‌مى‌شود كه‌از خصلت‌هاى منافقان، خيانت در برابر خدمت است.
و ما نقموا الّا أن اغناهم اللّه و رسوله من فضله‌ ١. راهنما ٧/ ٢٠٠.
٦. خداوند، يگانه منبع و منشأ فيض، رحمت و غنا: ١ ضمير در «من فضله» به خداوند متعال برمى‌گردد ٢ و اينكه نفرمود «من فضلهما» براى آن است كه فضل پيامبر نيز از فضل خداست. ٣ و ما نقموا الّا أن اغناهم اللّه و رسوله من فضله‌ ١. راهنما ٧/ ٢٠١. ٢. الميزان ٩/ ٣٤١. ٣. مجمع البيان ٥- ٦/ ٧٩- ٨٠.
٧. باز بودن راه توبه براى منافقان توطئه‌گر: راه توبه حتى براى آنان كه نقشه قتل پيامبر را كشيدند، باز است ١ و اين منافقان اگر توبه كنند و به حق بازگردند، براى دنيا و آخرتشان بهتر است؛ زيرا بدين وسيله به خشنودى خدا و پيامبرش و بهشت دست مى‌يابند. ٢ فان يتوبوا يك خيراً لهم‌ ١. نور ٥/ ١٠٩. ٢. مجمع البيان ٥- ٦/ ٨٠.