ماه خدا - چ سوم - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٨١٢ - پنجم شب قدر در مناطق مختلف

معيّن خواهد بود.

٣. شب قدر، عبارت است از: يك دوره كامل شب در همه كره زمين. پس فرقى نيست كه آغاز ماه‌هاى قمرى در همه مناطق و سرزمين‌ها، يكى باشد يا مختلف.

توضيح، آن كه: «شب، همان سايه نيم‌كره زمين است كه بر نيم‌كره ديگر مى‌افتد و مى‌دانيم اين سايه، همراه با گردش زمين در حركت است و يك دوره كامل آن، در بيست و چهار ساعت انجام مى‌شود.

بنا بر اين، ممكن است شب قدر، يك دوره كامل شب به دور زمين باشد؛ به اين معنا كه مدّت بيست و چهار ساعت تاريكى (كه تمام نقاط زمين را زير پوشش خود قرار مى‌دهد) شب قدر است كه آغاز آن از يك نقطه شروع مى‌شود و در نقطه‌اى ديگر پايان مى‌گيرد».[١]

بر اين اساس، جدا كردن حكم شب قدر از حكم روز اوّل ماه، درست نيست، كه اگر استدلال نظريّه سوم را بپذيريم و شب قدر را يك «بيست و چهار ساعت» بدانيم، با همين محاسبه مى‌توان نسبت به روز اوّل ماه نيز برخورد كرد و آن را در همه مناطق و سرزمين‌ها يكى شمرد، بخصوص كه اطلاق روايات هم مؤيّد اين مى‌شود. در نتيجه، اين نظريّه با نظريّه دوم يكى مى‌شود.

بارى! به نظر ما، نظريّه دوم، به ظواهر قرآن و احاديث و به مقتضاى عقل و اعتبار، نزديك‌تر است. و افزون بر همه استدلال‌هايى كه براى تعيّن و وحدت ليلة القدر شده، مى‌توان گفت كه اهمّيت فوق العاده اين شب بزرگ، اقتضا مى‌كرد كه‌

[١] تفسير نمونه: ٢٧/ ١٩٢.