آسمان و جهان (ترجمه کتاب السماء و العالم بحار الأنوارجلد 14) - علامه مجلسی - الصفحة ٥ - باب چهاردهم روزها، ساعتها، شب و روز
كمترند و شب قدر در آنها است.
بيان: بسا مقصود از بيات خواب و آسايش است، يا شبگذرانى بطاعت و ظاهر آنست كه «سبات» بوده و نسخه بردارانش بيات كردهاند، و جوهرى گفته سبات بمعنى خواب است و اصلش آسايش است و از آنست قول خدا تعالى «خواب شما را سبات نموديم» و رفع عذاب از مخلوق است بر حسب غالب.
٩- در كافى (١٢٣- روضه) بسندش از عمر بن عبد اللَّه ثقفى كه چون هشام بن عبد الملك امام پنجم را بشام برد يكى از دانشمندان نصارى از آن حضرت پرسيد مسائلى را و در ضمن آنها گفت: ساعتى را بمن بگو كه نه از شب است و نه از روز امام ٧ فرمود: از سپيدهدم است تا برآمدن خورشيد، آن ترسا گفت: اگر نه از ساعات شب است و نه از روز پس چه ساعتى است؟ فرمود: از ساعات بهشت است و در آنست كه بيماران ما بخود آيند (الخبر).
توضيح: دانستى كه اين اصطلاح ديگريست در شب و روز و ساعاتشان كه ميان اهل كتاب معروف بوده و امام بزبان خودشان پاسخ داده و خلاصه اينست كه اين ساعت مانند ساعات شب و روز نيست و چون ساعات بهشت است و خدايش در دنيا نهاده تا مردم خوشى هوا و لطف و اعتدال بهشت را بفهمند.
١٠- در ارشاد القلوب: بسندى كه كشانده تا امام هفتم ٧ از پدرانش كه امام يكم ٧ فرمود: خدا تعالى در شبانه روز بر امّت محمّد پنج وقت واجب كرد دو تا در شب و سه تا در روز و آنها را برابر پنجاه نماز ساخت و كفاره گناهانشان نمود (الخبر).
در خصال است كه ثعلب نام ساعات شب را چنين ديكته كرد: غسق، فحمه عشوه، هدأه، (مهدأه خ ب)، سباع (سياع)، جنح، هزيع، عفر (فقد خ ب) زلفة، سحره، بهره، و ساعات روز: راد، شروق، متوع (منزع خ ب)، ترجّل دلوك، جنوح، هجيرة، ظهيره، اصيل، طفل.
توضيح: فيروزآبادى گفته: غسق سياهى آغاز شب، فحمه: سياهتر از شب يا ميان غروب تا خوابيدن مردم ويژه تابستانست، عشوه: تاريكى از آغاز شب