آسمان و جهان (ترجمه کتاب السماء و العالم بحار الأنوارجلد 14) - علامه مجلسی - الصفحة ٣٣١ - تتميم گفتار در مورد عناصر طبقات زمين رنگين كمان باران و

يكم: آميخته بآتش كه دودهاى برآمده از زير بدان متلاشى شوند و ستاره‌هاى دنباله دار و نيازك و ستونهاى سوزان و جز آن در آن پديد شوند.

دوم: هواء پاك و نزديك بدان كه دودهاى لطيف در آن نابود شوند و شهابها در آن پديد گردند.

سوم: هواء سرد بواسطه بخار كه پرتو منعكس از زمين بدان نرسد.

چهارم: هواء در هم مجاور سطح زمين و آب كه بر اثر انعكاس پرتو خورشيد گرم شده.

پس از آن كره آب كه ناتمام است و به ٤/ ٣ زمين تقريبا احاطه دارد، زيرا آن كره زمين است كه ٤/ ٣ آن را آب فرا گرفته و تهى نيست، آب بشكل كره ميان تهى كه تيكه شده و زمين بدرون آنست و اكنون آب و زمين با هم يك كره را مينمايند، آب يك طبقه است كه درياى محيط بزمين است و خالص نيست چون پرتو خورشيد در آن نفوذ كرده و اجزاء زمين هم بدان آميخته، و امتيازات چندانى در تيكه‌هاى آن نيست كه طبقه بندى شود و زمين در اين ميانه ساكن است بوضعى كه مركز آن منطبق با مركز جهانست.

اينست مشهور ميان فلاسفه، و برخى قدماى آنان گفته‌اند زمين بدور خود از مشرق بمغرب ميچرخد و طلوع و غروب كواكب بواسطه آنست نه حركت فلك و اين قول نزد فلاسفه سست و متروك است (ولى اكنون معتبر و مشهور است و بوسائل علمى معلوم است (شرح مترجم).

زمين را سه طبقه است.

يكم: خالص در گرد مركز.

دوم: گل مجاور آب.

سوم: طبقه بيرون از آب كه بخار و دود در آن حبس شوند و معادن و گياهان و جانوران در آن پديد گردند، و بدشتها و كوهها پخش شود كه آن را ربع مسكون گويند و بهفت اقليم تقسيم شده ولى چرا از آب بيرون افتاده؟ گفته‌اند: براى اينكه‌