شرح مناجات شعبانيه - محمدى گيلانى، محمد - الصفحة ٢٦٥ - فقره ختام مناجات

حضرتش نسبت به آن كس كه به سويش فرارى شتابان است؟! و با اشاره زودگذر به «بدا» در ذيل قضا و قدر، انجماد زدايى كرده و انگيزه تحرك و تلاش و اميد و نجاح مى‌آفريند، و پذيرش دگرگونى و حركت را مايه اساسى امدادهاى غيبى تازه به تازه و نو به نو اعلام مى‌دارد و همين است مراد امام صادق ٧ كه مى‌فرمايد: «ما عزم الله بمثل البداء» و در خبرى ديگر: «ما عبد الله بشي‌ء مثل البداء.»[١] و با ابتدا نمودن به «الهى» در آغاز هر فقره‌اى كه نغمه فطرى هر موجودى است توجه به مقام الوهيت «مغناطيس قلوب» را عميقتر مى‌كند و دلهاى پاكبازان را بدين‌وسيله براى نزول ملائكه بيشترى مهيا مى‌نمايد، تا آستان: «ماذا وجد من فقدك و ما الذي فقد من وجدك» به پيش مى‌برد.

حقيقت توكل و حسن ظن و انس بالله تعالى و تبتل و انقطاع به حضرتش را در بيانى سهل و ممتنع روشن مى‌سازد، و با اين بيان از بى اعتنايى به علل و اسباب تحذير مى‌كند كه حديث نورانى از رسول الله ٦ را در جواب آن كس كه پرسيد: شترم را رها كنم و توكل بر خدا نمايم؟ فرمودند: «اعقلها و توكل» يعنى «با توكل زانوى اشتر ببند» تداعى مى‌كند.

پيامد جبران ناپذير تسويف و خودفريبى را كه صيحه و زارى اكثر اهل دوزخ از آن است اخطار مى‌كند، چه مآل تسويف و خودفريبى، خودفراموشى و نهايتا خدا فراموشى است و لحوق به‌

[١] - اصول كافى، ج ١، ص ١٤٦.