شرح مناجات شعبانيه - محمدى گيلانى، محمد - الصفحة ١٨٤ - طور طمأنينه بالله

خطورت و مسئوليت قلب از انتساب اين اطوار به خوبى استنباط مى‌شود و اينكه گفته‌اند: قلب همان نفس آدمى است كه حقيقت و ذات انسان است و به اعتبار معرضيتش در اطوار و شئون مختلف، آن را قلب گفته‌اند، سخنى سنجيده و موجه به نظر مى‌آيد، زيرا اين مركز وجدان و مصب مسئوليت، پيوسته گردون است و شئون و اشكال متغايرى و احيانا متقابلى كه از ضمير و باطن يا جهان خارج و ظاهر به وى تحميل مى‌شوند، دائما در تصرف و دگرگونى است و نيز گفته‌اند: نفس به اعتبارى روح و به اعتبار ديگرى، عقل خوانده مى‌شود.

اطوار منسوب به قلب در قرآن كريم، متجاوز از شصت نوع است كه به دو قسم سعادت خيز و شقاوت‌انگيز تقسيم مى‌شوند.

و بيان دقيق حد هر يك از آنها و شناخت رتبه و موقعيت يك يك آنها در نظام سعادت و شقاوت، از اهم معارف الهى است، و سوگمندانه چون مسأله‌اى است عسير الحل تاكنون، در اين مورد از نازك انديشان در معارف قرآنى بحث و تحقيقى به ترتيب مذكور نديده‌ايم.

طور طمأنينه بالله‌

به هر صورت يكى از عاليترين اطوار قلب در جانب سعادت كه در قرآن كريم چندين بار آمده است، طور طمأنينه مسبب از ذكر الله تعالى است كه قلب را منقلب و مبدل به سكون و آرامش و استقرار مى‌كند و همه قلقها و بى قراريها و پريشانيها و التهابات و نگرانيها و غم‌