و منطقى براى چنين تحول در بين باشد، پرده برداشته و از طرفى ديگر نتيجه‌اى جز استبدادگرى‌هاى فردى يا ديكتاتورى‌هاى برخاسته از حاكميت ملى را حاصل ننموده است.

اما در مكتب اسلام، ايده حاكميت كه تحت لواى شاخصه ولايت الهى ملاحظه مى‌شود، از تبيينى عقلانى و اصيل و درعين‌حال كمال‌آفرين برخوردار است.

از منظر اسلام، مالك حقيقى و ولىّ مقتدر و مطلق عالم، جز خداى يگانه نيست كه همو از يك سو انسان را بر عمل و رفتارش «حاكم» گردانيد، تا كسى را بالاصاله ياراى تولّى و حاكميت، بر او نباشد. از سويى ديگر، بر حكم «عقل سليم» در لزوم بهره‌مندى از هدايت‌هاى وحيانى براى راه‌يابى به هدفى سعادت‌آفرين يعنى قرب الهى صحّه گذارده، او را مأمور به اطاعت از رهنمودهاى شرع مقدس در حيات فردى و اجتماعى‌اش كرد.

ازاين‌رو حاكميت در اسلام، براى سامان بخشيدن به حيات اجتماعى انسان‌ها در حيطه ولايت تشريعى خداوند معرفى مى‌گردد كه حقيقتى اصيل، مطلق، غير قابل انتقال و تجزيه است. و با اقبال و پذيرش آحاد جامعه توسط مأذونين الهى ظهور و عينيت مى‌يابد.