در جمع‌بندى موضع‌گيرى‌ها و تبيين‌هاى امام عليه السّلام راجع به منشأ ثبوت حقانيت مى‌توان گفت كه ارزيابى ظهور كلمات امام على عليه السّلام در مورد عنصر پذيرش مردم در حاكميت؛ روشن مى‌سازد كه چنين عاملى از منظر آن امام همام عليه السّلام در ثبوت حقّانيت و مشروعيت حاكميت، هيچ‌گونه دخالتى ندارد و بررسى مستندهاى مطرح در تثبيت حقانيت و مشروعيت الهى حكومت علوى، به وضوح اين نتيجه را رهنمون مى‌شود كه منشأ حقانيت و مشروعيت در حكومت علوى را نمى‌توان درخواست و اراده مردم جست‌وجو كرد و براساس آن‌چه در بخش نخست اين نوشتار به اثبات رسيد، كه مبناى حقانيت حاكميت آن‌گاه عقلا قابل پذيرش است كه نشئت‌گرفته از حاكميت اصيل و بالذات، يعنى حاكميت بلامنازع پروردگار در عرصه تكوين و تشريع باشد؛ ازاين‌رو مبناى الهى حاكميت در حكومت علوى كه الگو و شاخصى برجسته از حكومت دينى مى‌باشد، نشان از ارتقا و تعالى اين ايده حاكميت و برترى آن بر ديگر الگوهاى مطرح در سامان دادن به نظام‌هاى سياسى به ويژه مردم‌سالارى مى‌باشد.

د) نقش مردم و حلّ تناقض ظاهرى در بيانات امام عليه السّلام‌

براساس مطالب پيشين ثابت شد كه در حكومت علوى، آراى عمومى نقشى در ايجاد و ثبوت مشروعيت حكومت ندارد و چنين امرى صرفا بر خاستگاه اصيلى- كه «قيّوم على الإطلاق است»- مبتنى مى‌باشد.

مطالعه بيانات و سيره عملى امام على عليه السّلام در مورد جاى‌گاه رأى و پذيرش مردم در حاكميتى كه برخوردار از حقانيت نشئت‌گرفته از حق تعالى است، ثابت مى‌كند كه از منظر آن حضرت، مردم بر سرنوشت سياسى خود حاكم بوده و اساسا هر حكومت مشروعى تنها از ره‌گذر اختيار مردم فرصت تحقق و اعمال قدرت مى‌يابد؛ هرچند مردم نيز مى‌بايست، بكوشد در اعمال اين موهبت الهى، يعنى حاكميت بر سرنوشت‌