در انديشه سياسى اسلام، آن‌چه از حكومت دينى يا الهى مراد است و حكومت علوى نمود عينى و اتمّ آن محسوب مى‌شود، با اصطلاح حكومت الهى يا تئوكراسى در انديشه غرب تفاوت ماهوى دارد. ازاين‌رو ضرورى است كه نخست درباره ماهيت حكومت دينى از ديدگاه انديشه سياسى غرب و وجوه تفارق آن با حكومت دينى در انديشه سياسى اسلام بحث شود تا بعد از احراز مراد حقيقى از حكومت دينى به تبيين ضرورت و نقد ادله منكران آن پرداخته شود.

الف) حكومت دينى در انديشه سياسى غرب‌

نحوه تبيين ماهيت حكومت دينى در انديشه سياسى غرب را مى‌توان متأثر از دو مقطع تاريخى مهم در انتساب اقتدار حاكمان به خداوند دانست: نخست، دوران امپراتورى‌هاى باستان، و سپس سده‌هاى نخست و دوره‌هاى ميانى از تاريخ پركشمكش مسيحيت كه در اين دوره رابطه دين و سياست با چالش‌هاى مهمى روياروست.