مقارنه مشروعيت حاكميت در حكومت علوى و حكومت هاى غير دينى - كريمى والا، محمد رضا - الصفحة ١٠٥
حاكميتى الهامگرفته از آموزههاى وحيانى، به عنوان رسالتى بس خطير بر عهده انبياى عظام عليهم السّلام مىباشد؛ همانگونه كه چنين هدف ارجمندى برخاسته از شأن نبوى رسول گرامى اسلام صلّى اللّه عليه و اله بوده است و آن حضرت به حكم: النّبىّ أولى بالمؤمنين من أنفسهم[١] فرمان حكومت را از جانب خدا دريافت كرده بود؛ همانگونه كه امام باقر عليه السّلام در ذيل اين آيه فرمودند:
أنّها نزلت فى الإمرة؛[٢] آيه، درباره رهبرى و زعامت پيامبر صلّى اللّه عليه و اله نازل شده است.
شأن نزول آيه نيز خود دليلى بر همين تفسير است. مرحوم طبرسى، در مجمع البيان آوردهاند كه وقتى نبى گرامى اسلام صلّى اللّه عليه و اله تصميم به جنگ تبوك گرفتند و فرمان بسيج عمومى صادر كردند؛ عدّهاى به دنبال كسب اجازه از پدر و مادر خويش براى شركت در جنگ بودند و خداوند با نزول اين آيه، ولايت رسول اكرم عليه السّلام را برتر از هر ولايتى معرفى كرد[٣] و حقيقت اين اولويّت بر انفس، كه همان ولايت عامّه و زعامت سياسى است، منتسب به مقام نبوّت آن جناب است؛[٤] زيرا كه تعليق حكم بر وصف عنوانى، مشعر بر عليت مىباشد.[٥] همچنين آيه شريفه: إنّا أنزلنا إليك الكتاب بالحقّ لتحكم بين النّاس بما أراك اللّه و لا تكن للخائنين خصيما[٦] دلالتى روشن بر ضرورت تشكيل حكومت از سوى نبى
[١] - احزاب، آيه ٦.
[٢] - عن ابى جعفر عليه السّلام فى قول اللّه عز و جل:\i النّبىّ أولى بالمؤمنين من أنفسهم\E فيمن نزلت؟ فقال نزلت فى الإمرة.
الكافى، ج ١، ص ٢٨٨ و محسن فيض كاشانى، كتاب الوافى، ج ٢، ص ٢٧٩ و فخر الدين طريحى، مجمع البحرين، ج ١، ص ٤٥٧.
[٣] - فضل بن حسن طبرسى، مجمع البيان فى تفسير القرآن، ج ٨، ص ١٠٨.
[٤] - محمد هادى معرفت، ولايت فقيه، ص ٢٨.
[٥] - همو، حكومت اسلامى، س ٢، ش ٣، ص ٨.
[٦] -« ما اين كتاب را به حق بر تو نازل كرديم، تا به آنچه خداوند به تو آموخته در ميان حكم كنى و از كسانى- مباش كه از خائنان حمايت نمايى». نساء، آيه ١٠٥.