مباحث علمى دينى - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ٦٨ - ٨ - وظايف متقابل مردم و حكومت اسلامى

را ناديده نگيرد و به غرور، تكبر، تخلف از وظيفه مبتلا نگردد.

قرآن مى‌فرمايد: فرعون ملت خود را سبك شمرد (كرامت انسانى و حقوق شرعى آنان را كم‌اهميت دانست) و مردم از او اطاعت كردند اينان قوم و ملت فاسقى بودند. مى‌بينيد كه قرآن در قضاوت خود، مردم را مذمت مى‌كند كه چرا از اين زمامدار متكبر پيروى مى‌كردند. و سرّ ترقّى غرب و عقب‌ماندگى شرق در همين مطلب نهفته است. در غرب، حكومتها از ملتها ميترسند و در شرق برعكس آن.

٢- دولت خدمتگذار ملت است و رفتار و سلوك خود را بايد در همين راستا عيار كند.

٣- اگر ده افغانى از بيت المال عمومى را بيهوده مصرف كند مستحق عقوبت است و نسبت به پول ضامن است كه بايد برگرداند و حق اسراف را ندارد.

از حضرت على عليه السلام نقل شده كه طى يك بخش‌نامه (متحد المال) از همه كارمندان دولت خود خواست سرهاى قلم‌ها را تيز كنند و خطها را پهلوى هم بنويسند كه بيت المال تحمل زياده‌خرجى را ندارد.

هدف اين بوده كه كاغذ و رنگ قلم زياد مصرف نشود.

٤- هيچگاه رئيس و مسئولين دولتى از حسابدهى به مردم ناراحت نشوند وقتى حضرت عمر (رض) مردم را به جهاد تشويق مى‌كرد گويا مردم يا جمعى از آنان بگفته‌هاى خليفه متردد بوده‌اند. تا يكى ايستاده و بدون ترس گفت اين پيراهن جديد خود را از كجا بدست آورده‌اى؟ سهم تو از بيت المال به اين مقدار نمى‌رسيد. (قد خليفه دراز بوده)