مباحث علمى دينى - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ٣٣٩ - محدوديت هاى علم

٨- كورت گودل مى‌گويد:

«من فكر نمى‌كنم كه ذهن به طريق داروينى به وجود آمده باشد كه قابل نقض است، مكانيسم‌هاى ساده نمى‌توانند ذهن را ايجاد كنند. من فكر مى‌كنم كه اجزاى جهان ساده‌اند، نيروى حياتى يك عنصر اوليه جهان است و از بعضى قوانين كنش پيروى مى‌كند، اين قوانين ساده و مكانيكى نيستند[١].»

٩- در حوزه ميكروفيزيك يك، كه ابعاد بسيار كوچك‌اند بعضى از كميات (نظير مكان و سرعت) را نمى‌توان هم‌زمان با دقت دلخواه دانست و لذا پيش‌بينى آينده بطور دقيق ميسر نيست‌[٢] (اصل عدم قاطعيت كوانتومى).

١٠- نظريه آشوب مى‌گويد: حتى بدون اصل فوق پيش‌بينى دقيق بعضى پديده‌ها ميسر نخواهد بود، سيستم‌هاى آشوب‌ناك آنهايى هستند كه به شرايط اوليه، بسيار حساس‌اند، و تنها تغيير اندكى در اين شرايط، تغيير بزرگى در نتايج ايجاد مى‌كند. پيش‌بينى دقيق حالت نهايى اين گونه سيستم‌ها ميسر نيست.

١١- مرز اين جهان مرئى را افق مى‌نامند كه اندازه آن با گذر زمان زياد مى‌شود، ما درباره وراى افق (جهان غير مرئى) تاكنون خبرى نداريم، پس همواره مانعى در جلو داريم كه نمى‌گذارد كل جهان را به نحو كامل‌

[١] - علم و دين و معنويت ٣٠ و ٣١.

[٢] - علم و دين و معنويت ٣٣.