مباحث علمى دينى - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ٣٦٦ - ٤٨ - چرا مسلمانان از اسلام استفاده درستى نكردند؟
در سراسر ايران به راه انداختند. ولى امروز مىبينيم جمعى از اين مردم شصت ميليونى (يا بيشتر) يا مخالف دين هستند و يا حداقل نمىخواهند زير ضوابط فقهى اسلام عمل كنند، و اگر حجاب اسلامى امروز به اختيار زنان آنان قرار گيرد، تهران همانند قاهره و دمشق و كراچى ... نمودار خواهد شد. (البته نبايد فراموش كرد كه متدينين خوب و مقدس در ايران امروزى از همه كشورها به تناسب نفوس خود احتمالا بيشتر هستند) چرا چنين هستيم؟ چرا ٩٥ درصد از مردم عوام ما وظايف دينى مورد ابتلاى روزمره خود را بلد نيستند؟ حتى قرائت نماز خود را؟ چرا وضع مادى و سياسى و اجتماعى ما به حد مطلوب نمىرسد و يا بسيار عقبمانده است؟
ما بايد بدون افراط و تفريط در كلام، جوابهايى معقول و درست را براى اين چراهاى لعنتى پيدا كنيم، تا راه پيشرفت ما ميسر گردد، زيرا علل مجهول قابل اصلاح نيستند.
احتمالا علت اين امر چند چيز است:
١- عدم اعتقاد قلبى قطعى به روز قيامت، چون اكثرا تنها اقرار زبانى به قيامت دارند.
٢- عدم درك صحيح از مفاهيم دينى و تأثير ن در انسانيت انسان.
٣- جهالت به مقام انسانى كه محتاج به پرورش و تقويت و نگهدارى است.
٤- ضعف انگيزه براى تعلم احكام شرعى، كه ناشى از ضعف فكرى اكثريت است.