مباحث علمى دينى - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ٢٦٨ - ٣٤ - كى به دوزخ مى رود؟

احكام فقهى كفر، بين اين سه دسته تفاوتى وجود ندارد، ولى در استحقاق عقاب اخروى فرق آنان از نظر عقلى روشن است.

به قاصرين كفار، قاصرين مسلمان نيز ملحق مى‌شوند كه عقابى بر آنان در ترك واجبات و ارتكاب محرمات نيست.

به عبارت روشن‌تر، مسلمانانى كه در توحيد و نبوت و معاد و عدم انكار ضروريات دين اسلام با هم متفقند و به نصوص قرآن مجيد و سنت حضرت محمد بن عبد اللّه (صلى اللّه عليه و آله) سر تسليم فرودآورده‌اند، ولى داراى مذاهب اعتقادى و فقهى متنوع و متفاوتى شده‌اند[١]. مانند اماميه، اشاعره، معتزله، ماتريديه، مجسمه و غيرهم و مانند مذاهب چهارگانه فقهى (حنفى، مالكى، شافعى، حنبلى) و ساير مذاهب كوچك اهل سنت و مذاهب فقهى پيروان اهل البيت (عليهم السلام) مانند اماميه و زيدى‌ها (فى الجمله).

متن اسلام در اعتقادات و شريعت (حلال و حرام) يكى است، همانگونه كه واقع تعددناپذير است، بنابراين نظريات مذاهب و افراد، اگر مطابق واقع باشند بر حق‌اند، و اگر در عقايد و اعمال، مخالف واقع رفته باشند باطل‌اند.

ولى دسته دوم اگر بدون عناد و تقصير به راه باطل و غلط رفته باشند كه در غالب موارد چنين‌اند مستحق عذاب اخروى نيستند.

[١] - البته مراد قاديانيت و وبهانيت و امثال آن از مذاهبى كه از اسلام بيرون رفته‌اند نمى باشد.