مباحث علمى دينى - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ١٦٠ - ١٨ - جهان بينى الهى و مادى

انسان و خورشيد و ستارگان و همچنين اجزاى بدن انسان و حيوان هدف‌مندى جهان را به اثبات نمى‌رساند؟

عقل كورى بدتر از چشم كورى:

گر سؤال كنيم كه اين ميز را كى درست كرده است؟ جواب آن نجار است نه چوب. زيرا چوب در جواب سؤالى واقع مى‌شود كه بپرسيم اين ميز از چى ساخته شده است و بوجود آمده؟

ما از ماديين سؤال مى‌كنيم جهان را كى آفريده است؟ مى‌گويند از ماده آفريده شده است اين جواب از كور عقلى ناشى مى‌شود. زيرا ما از علت فاعلى مى‌پرسيم و آنان از علت مادى جواب مى‌دهند كه هيچ ربطى به سؤال ندارد.

ماديين در جواب سؤال از علت فاعلى بايد يكى از دو جواب را بدهند:

١- يا بگويند علت فاعلى خداوند است كه قرار به حق نموده‌اند.

٢- يا بگويند كه جهان فاعل و خالق ندارد و اين جواب مخالف تجربه و حس است. زيرا تجربه قطعى ثابت نموده كه اشياى مادى ما از چهار علت بوجود آمده است.

١- علت مادى مثل: چوب (در مورد ميز) و سنگ (در مورد آسياب) و آرد (در مورد نان) و هكذا.

٢- علت صورى مثل: صورت نوعى ميز و صورت نوعى خانه و صورت نوعى بيل و كلنگ و شمشير و غيره.

٣- علت غايى مانند: استفاده و منفعت‌جويى و رفع نياز و امثال آن.