گوناگون (قصه‌هاى كوتاه و آموزنده) - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ١٨٦ - ١٩٢ - اقسام هدايت

١٩٠- سؤال خليل (ع)

بعضى از مفسرين گفته‌اند كه حضرت ابراهيم به قيامت اعتقاد داشت و مسلما اعتقاد او از روى استدلال بوده و اين كه از خداوند مى‌خواهد: «رَبِّ أَرِنِي كَيْفَ تُحْيِ الْمَوْتى‌» (البقرة: ٢٦٠)؛ مرادش سؤال از اصل احياء نيست؛ بلكه نشان دادن خداوند كيفيت افاضه حيات بر مردگان است. و به عبارت ديگر مقصود ارايه و نشان دادن است. و نيز نه اصل احياء كه كيفيت آن، [گوناگون‌] جواب خوبى است ولى عيبى هم دارد و آن ما بعد آيه است: «قالَ أَ وَ لَمْ تُؤْمِنْ قالَ بَلى‌ وَ لكِنْ لِيَطْمَئِنَّ قَلْبِي» (البقرة: ٢٦٠)؛ سؤال از ارايه و نشان دادن كيفيت احياء ربطى به ايمان سائل با اصل بعث ندارد كه خداوند از ابراهيم آن را مى‌پرسد. فافهم.

١٩١- زندگانى‌

زندگى را غالبا شيرين مى‌دانند، و افراد معدودى دست به خود كشى مى‌زنند، ولى اساس زندگى در اين كره خاكى و يا جهان طبيعت طورى پى ريزى شده است كه با ناملايمات زيادى مقرون است، هم براى دين‌داران و هم براى بى‌دينان، در زندگانى رنج‌هاى بى‌شمارى نهفته است كه حتى مى‌شود زندگانى را به مبارزه با حوادث تلخ تفسير كرد.

سؤال عمده اين است كه: در نظر دقيق آيا زندگانى شيرينى زياد دارد و يا تلخى؟ و به عبارت ديگر اگر انسان‌ها در ابتداى خلقت به سر نوشت خود آگاه مى‌شدند آيا به زندگى رضايت مى‌دادند و زندگى را بهتر از نيستى مى‌دانستند؟ در اين مورد براى جواب فكرى دقيق بنماييد.

البته اين سؤال باقطع نظر از مسأله تكامل و هدف خلقت و دار آخرت است.

١٩٢- اقسام هدايت‌

هدايت پنج گونه است: تكوينى عمومى، تكوينى حياتى، غريزى، عقلى و تشريعى.

١- هدايت تكوينى عمومى‌شامل حال همه‌ى موجودات است. «قالَ رَبُّنَا الَّذِي أَعْطى‌ كُلَّ شَيْ‌ءٍ