وجدان بر دو گونه است؛ وجدان فطرى و وجدان اخلاقى. اولى در همه‌ى انسان‌ها وجود دارد؛ مانند تنفر از آدم كشى، بدون موجب. و دومى مربوط به اخلاق و عادات و تلقينات است؛ مانند سخاوت و غيره.

ولى وجدان به هر دو معناى آن؛ گاهى مغلوب هوس‌ها و لذات مى‌شود وعصمتى به آدمى نمى‌دهد. و اين موضوع در زندگانى روز مره مشهود است؛ در قرآن كريم مى‌خوانيم: «زُيِّنَ لِلْكافِرِينَ ما كانُوا يَعْمَلُونَ» (الأنعام: ١٢٢)، زُيِّنَ لِلْمُسْرِفِينَ ما كانُوا يَعْمَلُونَ» (يونس: ١٢)، زُيِّنَ لَهُ سُوءُ عَمَلِهِ» (محمد: ١٤)؛ وَ كَذلِكَ زَيَّنَ لِكَثِيرٍ مِنَ الْمُشْرِكِينَ قَتْلَ أَوْلادِهِمْ» (الأنعام: ١٣٧)، بَلْ سَوَّلَتْ لَكُمْ أَنْفُسُكُمْ أَمْراً فَصَبْرٌ جَمِيلٌ» (يوسف: ٨٣).

١٣٣- چراغ ظالمى خاموش شد

احسان الهى ظهير لاهورى كه بد بختى‌اش سبب شد به طمع ريال در دام وهابى‌هاى سعودى بيفتد، و در استخدام نيروهاى تفرقه‌جو قرار گيرد. كتاب‌هاى چندى عليه حق و حقيقت، و براى ترويج باطل چاپ نمود. او به ائمه‌ى آل البيت (ع) كه مورد احترام همه مسلمانان است، توهين و بى‌ادبى‌ها نموده و شيعيان متدين را از اسلام خارج مى‌داند و اهداف شوم و هابى‌ها را رنگ اسلامى مى‌داد.

او در اين رابطه جلسات و سخنرانى‌هاى داشت تا در ٢١ يا در ٢٢ رجب ١٤٠٧ ه. ق. در لاهور در موقع سخنرانى توسط افرادى كه تا كنون شناخته نشده‌اند، و بمب ساعتى را درجايى به كار گذاشته بودند، به هوا رفت و به زمين سقوط كرد.

البته صدام رييس جمهور از عراق، و فهد پادشاه سعودى‌ها به سراغ نوكر خود رسيدند و خواستند كه براى معالجه به بغداد يا به عربستان برود، بالاخره او را به سعودى بردند ولى معالجات مفيد واقع نشد و راهى جهنم گرديد؛ وَ ما رَمَيْتَ إِذْ رَمَيْتَ وَ لكِنَّ اللَّهَ رَمى‌» (الأنفال: ١٧)، أَ فَبِعَذابِنا يَسْتَعْجِلُونَ» (الصافات: ١٧٦)، فَإِذا نَزَلَ بِساحَتِهِمْ فَساءَ صَباحُ الْمُنْذَرِينَ» (الصافات: ١٧٧).

حالا اگر محمد جونيجو صدر اعظم پاكستان به فاتحه‌ى او مى‌رود أثرى نخواهد داشت.