رساله توضيح المسائل - موسوى اردبيلى، سيد عبدالكريم - الصفحة ٣٨٧ - احكام حج

مجبور نشود كار حرامى را كه اهميّت آن در شرع مقدّس از حجّ بيشتر است انجام دهد، يا عمل واجبى را كه از حجّ مهم‌تر است ترك نمايد. چهارم: آن كه مستطيع باشد و شرايط استطاعت عبارت است از:

١- آن كه توشه راه و چيزهايى را كه بر حسب حال خود در سفر به آن احتياج دارد و در كتاب «مناسك حجّ و عمره» گفته شده دارا باشدو نيز وسيله سفر يا مالى كه بتواند آنها را تهيّه كند، داشته باشد.

٢- سلامت مزاج و توانايى آن را داشته باشد كه بتواند به مكّه برود و اعمال حجّ را بجا آورد.

٣- در راه مانعى از رفتن و برگشتن نباشد و اگر راه را بسته باشند يا انسان بترسد كه در راه جان يا عرض او از بين برود يا مال او را ببرند، حجّ بر او واجب نيست، ولى اگر از راه ديگرى بتواند برود- اگرچه دورتر باشد- در صورتى كه مشقّت زياد نداشته باشد و يا موجب ضرر قابل توجه به وى نگردد، بايد از آن راه برود.

٤- به اندازه بجا آوردن اعمال حجّ وقت داشته باشد.

٥- مخارج كسانى را كه خرجى آنان بر او واجب است، مثل زن و بچّه ومخارج افرادى را كه مردم خرجى دادن به آنها را لازم مى‌دانند، داشته باشد.

٦- بعد از برگشتن از حجّ، كسب، زراعت، عايدى ملك، يا راه ديگرى براى تأمين معاش خود داشته باشد كه مجبور نشود به زحمت زندگى كند.

«مسأله ٢١٦٤» كسى كه بدون داشتن خانه مِلكى رفع احتياجش نمى‌شود، وقتى حجّ بر او واجب است كه پول خانه را هم داشته باشد.

«مسأله ٢١٦٥» زنى كه مى‌تواند مكّه برود، اگر بعد از برگشتن از حجّ از خود مالى نداشته باشد و شوهرش هم فقير باشد و نتواند خرجى او را بدهد و ناچار شود كه به سختى زندگى كند، حجّ بر او واجب نيست.

«مسأله ٢١٦٦» كسى كه در راه حجّ براى خدمتگزارى يا رانندگى يا خبرنگارى و امثال اينها اجير مى‌شود، يا به عنوان روحانى كاروان يا ناظر يا پزشك يا پرستار و يا به‌