رساله توضيح المسائل - موسوى اردبيلى، سيد عبدالكريم - الصفحة ٣٧ - ٤- اسْتِحاله

پاك مى‌شود، باطن آنها كه به آنها متصل است نيز پاك مى‌شود، به شرط آن كه ظاهر و باطن در يك مرتبه تابش آفتاب با هم خشك شوند، پس اگر يك مرتبه آفتاب بر زمين و ساختمان نجس بتابد و روى آن را خشك كند و مرتبه ديگر زير آن را خشك نمايد، فقط روى آن پاك مى‌شود و زير آن نجس مى‌ماند؛ همچنين بايد ما بين سطح زمين يا ساختمان كه آفتاب به آن مى‌تابد با داخل آن، هوا يا جسم پاك ديگرى فاصله نباشد، وگرنه قسمت داخل آن پاك نمى‌شود.

«مسأله ١٨٦» گياهان و درختان و برگ و ميوه آنها مادامى كه قطع نشده‌اند به واسطه آفتاب پاك مى‌شوند، ولى حصير نجس بنابر احتياط به واسطه آفتاب پاك نمى‌شود.

«مسأله ١٨٧» اگر آفتاب به زمين نجس بتابد سپس انسان شك كند كه زمين هنگام تابيدن آفتاب مرطوب بوده يا نه يا رطوبت آن به واسطه آفتاب خشك شده يا نه و همچنين اگر شك كند كه پيش از تابش آفتاب، عين نجاست از آن برطرف شده يا نه يا شك كند كه چيزى مانع تابش آفتاب بوده يا نه، آن زمين پاك نمى‌شود.

«مسأله ١٨٨» اگر دو طرف ديوار نجس باشد و آفتاب به يك طرف آن بتابد، طرفى كه آفتاب به آن نتابيده پاك نمى‌شود.

٤- اسْتِحاله‌

«مسأله ١٨٩» اگر جنس چيزى به گونه‌اى تغيير كند كه تبديل به جنس ديگرى گردد، مى‌گويند «استحاله» شده است و اگر جنس چيز نجس يا متنجسى به گونه‌اى تغيير كند كه به صورت چيز پاكى در آيد، به سبب استحاله پاك مى‌شود؛ مثل آن كه سگ در نمكزار فرو رود و تبديل به نمك شود يا چوب نجسى بسوزد و خاكستر گردد؛ ولى اگر جنس آن عوض نشود- مثل آن كه گندم نجس را آرد كنند يا با آرد نجس نان بپزند- پاك نمى‌شود.

«مسأله ١٩٠» كوزه گِلى و مانند آن كه از گِل نجس ساخته شده، نجس است و بايد از ذغالى كه از چوب نجس درست شده اجتناب نمايند.

«مسأله ١٩١» چيز نجسى كه معلوم نيست استحاله شده يا نه، نجس است.