رساله توضيح المسائل - موسوى اردبيلى، سيد عبدالكريم - الصفحة ٣٣٨ - ١- درآمد كسب و كار
«مسأله ١٨٩٠» كسى كه از كسب و تجارت فايدهاى برده، اگر مال ديگرى نيز داشته باشد كه خُمس آن واجب نباشد، مىتواند مخارج سال خود را فقط از فايده كسب حساب كند.
«مسأله ١٨٩١» هرگاه از درآمد سال چيزى مانند خانه يا ماشين سوارى يا فرش و يا ساير وسايل زندگى را در بين سال تهيّه كند و يا بخرد و در سالهاى بعد آن را بفروشد، چنانچه پول آن را در مؤونه صرف نمايد، مانند اين كه خانه ديگرى را كه نياز دارد بخرد، خُمس ندارد و هر مقدار از آن از مخارج سالانه زياد بيايد، بايد خمس آن را پرداخت نمايد.
«مسأله ١٨٩٢» اگر با سودى كه از كسب و كار به دست آورده، پيش از پرداختن خُمس، اثاثيه ولوازم منزل يا كتاب و مانند اينها را بخرد، هر وقت به طور كلّى احتياج او از آنها برطرف شد، تا وقتى آنها را نفروخته، لازم نيست خمس آنها را بدهد و پس از فروش چنانچه پول آنها را در مؤونه ديگرى صرف نكند، بايد خُمس آن را بپردازد. حكم زيورآلات زنانه نيز اگر وقت زينت كردن با آنها بگذرد همين است.
«مسأله ١٨٩٣» اگر مستأجر مبلغى را به عنوان سرقفلى مغازه بپردازد، آن سرقفلى جزء سرمايه است و حكم آن را دارد و كسى كه مبلغ سرقفلى را گرفته، اگر تا آخر سال آن را به مصرف مؤونه زندگى نرساند و باقى بماند، بايد خُمس آن را بدهد.
«مسأله ١٨٩٤» اگر از منفعت كسب براى مصرف سال خود آذوقهاى بخرد و در آخر سال مقدارى از آن زياد بيايد، بايد خُمس آن را بدهد و چنانچه بخواهد قيمت آن را بدهد، بايد قيمت فعلى آن را حساب كند.
«مسأله ١٨٩٥» اگر در يك سال منفعتى نبرد، نمىتواند مخارج آن سال را از منفعتى كه در سال بعد مىبرد كسر نمايد.
«مسأله ١٨٩٦» اگر در اوّل سال منفعتى نبرد و از سرمايه خرج كند و پيش از تمام شدن سال منفعتى به دست آورد، نمىتواند مقدارى را كه از سرمايه برداشته از منافع كسر كند.
«مسأله ١٨٩٧» اگر پس از آن كه منفعتى به دست آورد، مقدارى از سرمايه او از بين برود و از باقىمانده آن منافعى به دست آورد كه از خرج سال او زياد بيايد، مىتواند