رساله توضيح المسائل - موسوى اردبيلى، سيد عبدالكريم - الصفحة ٣٣٧ - ١- درآمد كسب و كار
«مسأله ١٨٨٥» اگر دختر در معرض ازدواج باشد و انسان نتواند جهيزيّه او را از درآمد سالى كه در آن ازدواج مىكند تهيّه كند و مجبور باشد كه از قبل، هر سال مقدارى از آن را تهيّه نمايد و دادن خمس جنس تهيّه شده، موجب عدم توانايى براى تهيّه جهيزيّه و يا تأخير در تهيّه آن از وقت حاجت شود و يا در شهرى باشد كه معمولًا هر سال مقدارى از جهيزيّه دختر را تهيّه مىكنند به گونهاى كه تهيّه نكردن آن عيب باشد، چنانچه در بين سال از منافع آن سال جهيزيّه بخرد و سال بر آن بگذرد، خُمس ندارد.
«مسأله ١٨٨٦» اگر انسان به چيزى نياز فعلى داشته باشد و نتواند آن را با درآمد يك سال تهيّه كند، مثل اين كه محتاج خانه باشد و نتواند در يك سال خانه بخرد و يا خانه بسازد، در صورتى كه در اين رابطه زمين يا وسايل و اجناسى مانند آجر، سيمان، آهن و ...
تهيّه كند و سال بر آنها بگذرد- چه در ساختمان به كار رفته باشد و چه هنوز به كار نرفته باشد- خمس ندارد؛ ولى اگر به جاى تهيّه زمين و وسايل و اجناس، پول ذخيره كند، در صورتى خمس ندارد كه دادن خمس سبب عدم قدرت بر تهيّه چيز مورد نياز و يا تأخير در تهيّه آن شود، وگرنه بنابر احتياط واجب بايد خمس آن پول را بپردازد.
«مسأله ١٨٨٧» تشريفات منزل و زندگى و هزينه اياب و ذهاب و ميهمانىهاى انسان و خانواده او، اگر از حدّ متعارف و شأن او بيشتر نباشند، خُمس ندارند و اگر از حدّ متعارف و شأن او بيشتر باشند، بايد خُمس زايد بر متعارف را بپردازد و شأن افراد به حسب زمانها و شهرها و اوضاع معيشت عمومى مردم متفاوت مىباشد.
«مسأله ١٨٨٨» مالى كه انسان خرج سفر حجّ و زيارتهاى ديگر مىكند، از مخارج سالى حساب مىشود كه در آن شروع به مسافرت كرده است، اگرچه سفر او تا مقدارى از سال بعد طول بكشد.
«مسأله ١٨٨٩» اگر براى حجّ واجب ناچار باشد از چند سال قبل ثبت نام كند و هزينه را بدهد، خُمس به آن تعلق نمىگيرد؛ ولى چنانچه ثبتنام براى حجّ، فقط به معنى حقّ اولويّت باشد و پول در ملكيّت او باقى بماند، پس از گذشت سال، بنابر احتياط واجب بايد خمس آن را بپردازد.